فصل پنجم : احكام ارث به ولاء
ياد آور شديم كه طبقات ارث به جهت خويشاوندى نسبى ، سه طبقه ميباشند ، و اگر يك نفر از طبقهء قبلى موجود باشد ، نوبت به طبقهء بعدى نميرسد . و گفتيم كه كسانى كه به سبب « ولاء » ارث مىبرند ، آنها نيز سه طبقه ميباشند :
1 - ولاى عتق
اگر كسى بندهاش را آزاد كند ، و او هيچ وارثى از خويشاوندانش نداشته باشد ، تركهاش به مالك قبلى او ميرسد ، با شرايطى كه به جهت محلّ ابتلا نبودن از توضيح آن صرف نظر مىشود .
2 - ولاى ضامن جريره
منظور از « جريره » ديهء قتل خطا مىباشد كه بر عهدهء فاميلهاى پدرى انسان مىباشد .
( مسألهء 3874 ) به طورى كه در فصل ديات يادآور خواهيم شد ، اگر قتلى به اشتباه از كسى سر بزند ، بايد فاميلهاى پدرى ديهء او را بپردازند ، اگر فاميل پدرى نداشته باشد ، پس اگر سابقهء بندگى دارد ، ديهاش بر عهدهء مالك قبلى است كه او را آزاد كرده است .
( مسألهء 3875 ) اگر كسى فاميل پدرى ندارد و سابقهء بندگى ندارد ، ميتواند با كسى قرار داد ببندد كه اگر قتلى از او سربزند ، ديهاش را آن شخص بپردازد ، آن شخص ضامن جريرهء او مىشود ، يعنى ديهء قتل خطأى او را مى