اين كار صرفنظر از مسئله شرعى و عذاب الهى ، يك عمل ضدانسانى و ضداخلاقى است . اگر كسى دين هم نداشته باشد و تنها اخلاق اجتماعى و وجدان بيدارداشته باشد بايد زشتى آن را درك كند و به اين كار دست نزند . زيان رساندن به همنوع خود و پولدار شدن به قيمت اشك چشم كودكان يك خانواده ، ثروتاندوزى شيرينى نيست . اين پول ، خير و بركت نخواهد داشت و سرانجام ، آتشى خواهد شد كه بنيان زندگى ، عمر و خوشبختى گيرنده آن را مىسوزاند ؛ البته اينگونه سودجويىها مخصوص بازار نيست و ممكن است در هر صنفى وجود داشته باشد ؛ مثلًا ممكن است رانندگان ماشينهاى سرويس بين شهرى متوجه شوند كه مسافر زياد و ماشين كم است و كرايه خود را دو برابر بيشتر كنند و از پريشانى مسافر ، سرما ، برف ، تعطيلى و . . . سوء استفاده كنند ، اين عمل نيز شبيه احتكار است .
* احتكار وسيله نقليه ، احتكار دارو ، حتى احتكار علم و دانش و آنچه نياز جامعه باشد ، در گناه و زشتى فرقى ندارند .
امام صادق عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نقل مىكند كه حضرت فرمودند :
« الْجَالِبُ مَرْزُوقٌ وَ الْمُحْتَكِرُ مَلْعُونٌ « 1 »
كسى كه ارزاق مردم را مىآورد و در اختيار مصرفكننده قرار مىدهد روزى مىخورد و كارش بركت دارد ؛ ولى محتكر ، نفرين شده و ملعون است . »
همچنين از آن حضرت نقل شده است كه فرمودند :
« جايى را در جهنم ديدم كه در غليان بود ، از جبرئيل پرسيدم : اين وادى پرآتش براى كيست ؟ گفت : براى سه گروه : احتكار كننده ، مشروبخوار و واسطهگران فحشا . « 2 »
ايشان در حديث ديگرى فرمودند :
« كسى كه طعامى را چهل روز به قصد گران شدن نگهدارد ، اگر پس از فروش تمام
هامش
( 1 ) . وسائل ، ج 17 ، ص 424 .
( 2 ) . همان ، ص 426 .