ج - آيا انگيزه قاتل در حكم فوق تأثيرى دارد ؟ ( مثل محروم كردن ورثه از ديه يا خروج از بلاتكليفى و نجات از زندان يا هنگامى كه اولياء دم به دليل اعسار قادر به پرداخت فاضل ديه نيستند و از طرف ديگر نه حاضر به دريافت ديه هستند و نه قاتل را عفو مىكنند )
ج 1 - الف - حقّ خود قاتل است .
ب - اشكال ندارد .
ج - هر انگيزهاى كه باشد اشكال ندارد و اگر ابراء ذمّه كرد اولياء دم مىتوانند قاتل را قصاص نمايند .
س 2 - در موارد لزوم پرداخت فاضل ديه چنانچه اولياء دم خواهان قصاص باشند و با وجود تمكّن مالى ، از پرداخت فاضل ديه خوددارى كنند و باعث تأخير اجراى حكم قصاص شوند بفرمائيد :
الف - آيا حاكم شرع مىتواند ولىّ دم را به پرداخت فاضل ديه مجبور كند ؟
ب - در اين فرض تبديل قصاص به ديه چه حكمى دارد ؟
ج - اگر تبديل قصاص به ديه جايز باشد ، آيا رضايت يا عدم رضايت جانى در اين امر تأثيرى دارد ؟
ج 2 - الف - اجبار ولىّ دم صحيح نيست .
ب - تبديل به ديه نمىگردد .
ج - جايز نيست و در هر صورت كه قرار باشد قصاص به ديه تبديل گردد ، رضايت جانى لازم است .
س 3 - در موارد پرداخت فاضل ديه چنانچه اولياء دم عليرغم اصرار بر قصاص ، قدرت پرداخت فاضل ديه را نداشته باشند و از طرفى به طور عادى نيز اميدى به تمكّن آنان در آينده نباشد بفرمائيد :
الف - آيا در اين گونه موارد قصاص بطور قهرى به ديه تبديل مىشود ؟
ب - چنانچه پاسخ منفى است در شرايطى كه عدم قصاص يا تأخير آن به مصلحت نباشد و چه بسا عوارض سياسى و اجتماعى شديدى در بر داشته باشد آيا مىتوان فاضل ديه را از بيت المال پرداخت و حكم قصاص را اجرا نمود ؟
ج - در فرض مسئله آيا مىتوان بدون ردّ فاضل ديه قصاص را اجرا نمود و فاضل ديه به عنوان دين بر ذمّه ولىّ دم باقى بماند ؟
أجوبة المسائل (پاسخ به جديدترين استفتاءات) (فارسى) — صفحة 534
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص٥٣٤