س 1 - نظرتان راجع به حقّ مؤلف و حقّ تحجير چيست و آيا اين دو حقّ به عنوان ثمن يا مثمن در معامله واقع مىشوند و آيا در اين صورت حقّ تحجير به ملكيت خريدار در مىآيد و همچنين آيا حقّ تأليف مشروعيت دارد يا خير ؟
ج 1 - به نظر ما حقّ تحجير از حقوق اسلامى و حقّ تأليف از حقوق عقلائى است و دليل حقّ تحجير روايات است و حقّ تأليف از عمل عقلاء استفاده مىشود كه حقّ بر اين گونه اعمال قائل هستند و لذا متعلق هر دو مىتواند مورد بيع ، ثمناً يا مثمناً قرار گيرد .
حقّ ضبط صدا و تصوير و نرمافزار
س 1 - ضبط كردن سخنرانى يا درس استاد بدون رضايت سخنران يا مدرّس چه حكمى دارد ؟ در صورت شبهه چطور ؟
ج 1 - ضبط كردن اشكال ندارد مگر رسماً نهى كند ، كه در اين صورت اگر موجب ايذاء او باشد ، حرام است .
س 2 - شكستن قفل نرمافزارهاى كامپيوترى چه صورتى دارد ؟
ج 2 - جزء حقوق است و بايد مراعات گردد .
س 3 - آيا رايت نمودن ( كپى كردن ) از برنامه سى دى رايانهاى بدون اجازه از صاحب آن ( فرد ، شركت ) و با توجّه به اينكه صاحب آن برنامه غالباً عبارتى روى آن مىنويسد كه مضمون آن بدين قرار است كه « نسخه بردارى و تكثير از آن مجاز نيست » جايز است ؟
ج 3 - جايز نيست .
حقوق حكومتى ( بيت المال )
س 1 - صرف بيت المال و هديه از آن به نويسندگان طاغوتى و موسيقدانان در جشنوارههاى موسيقى چگونه است ؟
ج 1 - صرف بيت المال مسلمين در مواردى كه شرعاً مجوزى نداشته باشد حرام است تا چه رسد به اينكه در مواردى صرف شود كه شارع مقدّس آن را نهى كرده