معاملات مكروه
مسأله 2069 - عمده معاملات مكروه از اين قرار است : اوّل - ملك فروشى ؛ دوم - قصّابى ؛ سوم - كفن فروشى ؛ چهارم - معامله با مردمان پست ؛ پنجم - معامله بين اذان صبح واوّل آفتاب ؛ ششم - آن كه كار خود را خريد و فروش گندم و جو و مانند اينها قرار دهد ؛ هفتم - آن كه براى خريدن جنسى كه ديگرى مىخواهد بخرد ، داخل معامله او شود .
معاملات حرام
مسأله 2070 - معاملات حرام شش است : اوّل - خريد و فروش عين نجس مثل بول و غائط بلكه جواز بيع در غائط بعيد نيست گرچه احتياط در ترك بيع است ؛ و اما عبد كافر و سگ شكارى ، خريد و فروش آنها با آن كه عين نجس هستند جايز است ؛ دوم - خريد و فروش مال غصبى ، در صورتى كه تصرّف در مال غير نمايد امّا خواندن عقد بدون تصرّف نه باطل است و نه حرام بلكه فضولى است و بستگى به اجازه مالك دارد ؛ سوم - خريد و فروش چيزى كه مال نيست مثل حيوانات درنده اگر منفعت عقلايى نداشته باشد ؛ چهارم - معامله چيزى كه منافع معمولى آن فقط كار حرام باشد ، مانند اسباب قمار ؛ پنجم - معاملهاى كه در آن ربا باشد ؛ ششم - فروش جنسى كه با چيزى ديگر مخلوط است ، در صورتى كه آن چيز معلوم نباشد و فروشنده هم به خريدار نگويد ، مثل فروختن روغنى كه آن را با پيه مخلوط كرده است و اين عمل را غش مىگويند ، پيغمبر اكرم فرمود : از ما نيست كسى كه در معامله با مسلمانان غش كند يا به آنان ضرر بزند يا تقلّب و حيله نمايد و هر كه با برادر مسلمان خود غش كند ، خداوند بركت و روزى او را مىبرد و راه معاش او را مىبندد و او را به خودش واگذار مىكند ، در بعضى از صورتها مراد از حرمت بطلان معامله است مثل صورت سوم .
مسأله 2071 - فروختن چيز پاكى كه نجس شده و آب كشيدن آن ممكن است اشكال ندارد ، ولى اگر مشترى آن چيز را براى كارى بخواهد كه شرط آن پاك بودن