تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المسائل (فارسى) (1432 هـ) — صفحة 451

مساهمون:

ص٤٥١

مواردى كه انسان مىتواند معامله را به هم بزند

مسأله 2132 - حق به هم زدن معامله را خيار مىگويند و خريدار و فروشنده در يازده صورت مىتوانند معامله را به هم بزنند : « اول » آنكه از مجلس معامله متفرق نشده باشند و اين خيار را ( خيار مجلس ) مىگويند . « دوم » آنكه مشترى يا فروشنده در بيع ، يا يكى از دو طرف معامله در معاملات ديگر مغبون شده باشند كه آن را ( خيار غبن ) گويند . « سوم » در معامله قرارداد كنند كه تا مدت معينى هر دو يا يكى از آنان بتوانند معامله را به هم بزنند كه آن را ( خيار شرط ) گويند . « چهارم » يكى از دو طرف معامله ، مال خود را بهتر از آنچه هست نشان دهد و طورى كند كه قيمت مال در نظر مردم زياد شود كه آن را ( خيار تدليس ) گويند . « پنجم » يكى از دو طرف معامله با يكديگر شرط كند كه كارى را انجام دهد و به آن شرط عمل نشود يا شرط كند مالى را كه مىدهد به طور مخصوصى باشد و آن مال داراى آن خصوصيت نباشد كه در اين صورت شرط كننده مىتواند معامله را به هم بزند و آن را ( خيار تخلف شرط ) گويند . « ششم » در جنس يا عوض آن عيبى باشد و آن را ( خيار عيب ) گويند . « هفتم » معلوم شود مقدارى از جنسى را كه معامله نموده‌اند ، مال ديگرى است كه اگر صاحب آن به معامله راضى نشود ، گيرنده مىتواند معامله را به هم بزند يا عوض آن مقدار را چنانچه پرداخته باشد از طرف خود بگيرد و آن را « خيار شركت يا تبعّض صفقه » گويند .