درك مىكند ، و به قدرت و توانايى و بىنيازى مطلق خداى جهان پناه مىبرد ، و با منبع واقعى تمام قدرتها و بىنيازىها و كمالات ، ارتباط برقرار مىكند و ضعف و فقر و حاجت خود را با آن جبران مىنمايد ، و با اطمينان و اعتماد ، به سوى آينده هرچه بهتر گام برمىدارد .
اگر دعا نباشد و اگر بشر خدا را نخواند ، چگونه مىتواند بر حوادث پيروز شود ؟ و در سختىها و شدايد ، چه پناهگاهى دارد ؟
فوايد نفسى و روحى و تربيتى دعا ، و حتى تأثير آن در ترقّى فكر و معالجه بيمارىهاى روانى ثابت شده است و بشر عصر فضا ، به اين فوايد بيشتر از گذشته نياز دارد .
چون دعا براى انسان يك امر فطرى است و شعور هر كس به آن مسلّم است ، پيشرفت علم و صنعت ، بشر را از آن بىنياز نساخته ؛ بلكه دعا يك امر لازم و ضرورى زندگى انسان شناخته شده ، و در اجتماعات به اصطلاح پيشرفته ، توجّه به مظاهر دعا رو به افزايش است .
در روش دعا نيز ، مثل نواحى ديگر ، انسان محتاج به هدايتهاى صحيح و معقول است كه اين احساس فطرى و ضرورت روحى ، سبب گمراهى و سقوط او نشود ، و وسيلهاى براى افراد سودجو و منحرف نگردد .
مظاهر دعا در جاهليت و ميان ملل قبل از اسلام و ملل غير مسلمان معاصر ، مظاهرى بود كه به انحطاط فكرى و اخلاقى و خرافهپرستى « 1 » كمك مىكرد ،
هامش
( 1 ) . اگر بعضى گمان كنند ملل به اصطلاح پيشرفتهء عصر ما ، از خرافات و انديشههاى بىاصلو باورهايى كه حاكى از عدم رشد و عليل بودن قواى فكرى است ، آزاد شدهاند ، اشتباه مىنمايند . آنها با همه ادّعاهايى كه دارند ، چنان گرفتار خرافات هستند كه واقعاً عجيب است . آمارهايى كه گاهى در مجلّات و روزنامهها مىخوانيم ، معلوم مىسازد كه اين صاحب اختيار آن جوامع انسانى محروم ، در هر رشته از مظاهر زندگى تا چه حدّ گرفتار خرافات و روشهاى ناپسند هستند كه اگر يك صدم آن از يك جامعه شرقى ظاهر شود ، از هر سو چماق ارتجاع و عقبماندگى را بر سرش مىكوبند .
هماكنون در كشورهاى غربى ، مردم اعتقاد عجيبى به فالگيرها دارند كه متأسفانه غربزدگى ، بعضى جرايد ما را نيز مشوق آن ساخته است . تنها فرانسه طبق يك خبر رسمى ( روزنامه اطلاعات ، شماره 11460 ) در يك سال ، بيش از سيصد ميليارد فرانك به فالگيرها پرداخته است . در ساير رشتهها نيز زندگى اين جوامع ، پُر است از تضادّ و ضعف قواى عقلانى و اعمال خلاف شرف و فضيلت . باز در همين روزنامه ( اطلاعات ، شماره 13823 ، ص 6 ) مقالهء " در قلب آمريكاى متمدّن " را بخوانيد تا از انحطاط قواى فكرى و معنوى به اصطلاح پيشرفته و ما فوق بشر مطّلع شويد .