س 1789
- شخصى در كوره آجرپزى در اثر ريزش خاك جان خود را از دست مىدهد . و صاحب كار ديه متوفى را مىپردازد . از متوفى اولاد به جاى نمانده و ورثه او منحصر است به پدر و مادر و زنش و ضمناً مديون هم مىباشد و غير از اثاثيه منزل از قبيل فرش ، يخچال تلويزيون و . . . . از اموال دنيا چيزى از او باقى نمانده آيا قبل از پرداخت ديون و بدهى او ماترك و ديه بر ورثه تقسيم مىشود يا بعد از پرداخت ديون او ؟ در صورتى كه ديون او تمام ما ترك و ديه را فرا بگيرد و يا بيشتر از آن مسأله چه حكمى دارد ؟ در صورتى كه قضاى نماز و روزه بر گردن او باشد آيا قضاى آنها از ما ترك و ديه قبل از تقسيم بر ورثه برداشته مىشود يا خير ؟
ديگر اينكه نفقه زن را در ايام عدّه چه كسى بايد پرداخت كند و از كجا ؟
پولهائى كه پدر متوفى از خودش بدون رضايت به عنوان شيربهاء يا عناوين ديگر به فاميل عروسش داده و مقدار آن هم زياد بوده در صورت داشتن شهود مىتواند آنها را پس بگيرد يا حق ندارد ؟
ج
- در مورد سؤال بايد قبلًا ديون مالى ميّت از تركه ميّت كه ديه هم جزء تركه ميّت محسوب است ادا شود سپس اگر چيزى باقى ماند بين ورثه كما فرض اللَّه تقسيم شود و براى قضاى نماز و روزه او اگر وصيت نكرده باشد از تركه او برداشته نمىشود و لكن در فرض سؤال كه متوفى اولاد ندارد احتياط واجب اين است كه اگر قضاء به عهده ميت باشد پدرش آن را قضا نمايد و زوجه در ايام عدّه وفات نفقه ندارد ، و اما نسبت به چيزهايى كه پدر متوفى به فاميل عروس تمليك نموده چنانچه هبه يعنى بخشش بوده و متّهبها نسبت نسبى با واهب ندارند اگر عين اشيا موجود باشد مىتواند پس بگيرد ، ولى اگر عين آنها موجود نباشد نمىتواند چيزى مطالبه كند و اين در صورتى است كه صاحب كار شرعاً مديون پرداخت ديه باشد ولى اگر مديون نباشد و تبرعاً يا طبق روش عرفى آن را به ورثه بدهد جزء تركه ميت محسوب نمىشود و به هر نحوى كه صاحب كارخانه به ورثه پرداخت ، ملك خود آنها است و اداء ديون ميت از آن واجب نيست .
س 1790
- اين جانب برادرى داشتم مجرّد بوده چندى قبل بدون وصيّتنامه در