اين نعوت را امام - عليه السلام - با ادوات خطاب به حضرت احديّت عزّ اسمه و مخاطبهء حضورى به عرض مىرساند . اين خطابها متضمن توحيد و تفرد خدا در اين افعال است .
اگر كسى بگويد : تمام اين كارها در بعض مراتبى كه دارند يا بعض آنها مثل اعانت كبير و رحم بر صغير ، از غير خدا نيز صادر مىشود پس توحيد در اين كارها چگونه توجيه مىشود ؟ پاسخ آن به يكى از اين چند وجه يا به همهء اين وجوه است كه بيان مىكنيم :
وجه اول : اين است كه : همه افرادى كه اين كارها از آنها صادر مىشود - اگر چه به اراده و اختيار از آنها صادر مىشود ولى - با اسباب و وسايلى است كه خداوند به آنها داده است كه اگر اين اسباب و توانبخشىهاى خدا نباشد انسان مصدر انجام اين كارهاى نيك و نافع نمىشد .
و اگر گفته شود : پس بنابراين كارهاى بد و سيّئات نيز بايد - العياذ باللَّه - به خدا نسبت داده شود ؛ زيرا مسبب همه اسباب اوست و حال اينكه در قرآن مجيد مىفرمايد :
« ما اصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّه وَ ما اصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ » « 1 » .
« هرچه از انواع نيكويى به تو رسد از جانب خداست ، و هر بدى رسد
هامش
( 1 ) - سورهء نساء ، آيهء 79 .