تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 97

عرضه كنند و خود را ملزم به حقايق موجود در قرآن سازند و بدانند كه خدا دنيا را به عنوان خانهء امتحان آفريده نه خانهء پاداش تا عذاب كافران را به شتاب و ثواب مؤمنان را به سرعت برساند ! و ديگر آن كه هدايت اكراهى بر مردم نيست و براستى خدا جنگ را بر مؤمنان به حكمتى فرض و واجب ساخته است گرچه بعضى از آنان آن را خوش ندارند . همچنين در احاديث آمده است اضافهء حكمت و نه محدّث كه شايد دلالت بر اين باشد كه عالمان ربّانى نيز به نوبهء خود از تلقينات شيطان به دورند و به روح ايمان تأييد مىشوند . « وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ - ما پيش از تو هيچ پيامبر يا نبيّى را نفرستاديم مگر آن كه چون به خواندن آيات مشغول شد شيطان در آرزوى او چيزى افكند . . . » به نظر معنى اين آيه چنين است كه نبىّ و پيامبر و امام سخنگوى تقريبا به تمنّا و آرزومندى نزديك مىشوند ولى تمنّا نمىكنند ، بنا به گفتهء خداى سبحان كه : « فَيَنْسَخُ اللَّهُ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ - و خدا آنچه را كه شيطان افكنده بود نسخ كرد . . . » / 97 در دل پيامبر از جهت مقام ضعيف بشرى او در صورتى كه تأييد و يارى خداوند نباشد . « ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ آياتِهِ - سپس خدا آيات خود را استوارى بخشيد . . . » با عصمت و عامل باز دارنده‌اى كه پيامبر را چنان مىسازد كه از روى هوا و ميل خود سخن نگويد بلكه مطلبى است كه به او وحى مىشود . « وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ - و خدا دانا و حكيم است . » پس او از لحاظ آگاهى بر قلب بشرى ، و افكنده‌هاى شيطان در آن احاطه و آگاهى كامل دارد و خود آنها را از ضمير و ذهن تأييد شدگانى چون نبىّ و رسول و