در واقع ، حنيفى بودن همان فطرت و سرشت پاك و پاكيزهء انسان است كه مؤمنان بدان آراسته‌اند ، از اينجاست كه در حديث پشت در پشت منقول از ابى جعفر باقر عليه السّلام آمده است كه وقتى زراره از حضرتش دربارهء اين گفتهء خداى عزّ و جلّ : « حُنَفاءَ لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ » و دربارهء حنيفى بودن پرسيد ، گفت : « همان فطرت و سرشتى است كه مردم را بر آن سرشته‌اند ، و هيچ تبديلى در آفرينش خدا نيست و گفت آنان را بر اساس معرفت و شناخت خدا آفريده است » . « 11 » « وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّما خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكانٍ سَحِيقٍ - و هر كس كه به خدا شرك آورد ، چونان كسى است كه از آسمان فرو افتد و مرغ او را بربايد يا بادش به مكانى دور اندازد . » / 60 با عمل جاذبيّت چيز از آسمان فرو مىافتد ، اگر اين چيز شكارى باشد پرندگان براى شكار كردنش مىشتابند ، و اگر شكار نشود هم چنان به فرو افتادن ادامه مىدهد تا به گودالى در افتد . همچنين است انسانى كه به خدا شرك مىآورد ، يا دستخوش طاغوتهايى مىشود كه او را به مصلحت خود بدين سو و آن سو مىكشانند و از نيروهايش بهره مىبرند ، و يا به درّه‌اى دور و فرو كوفته ، به گودال دوزخ در مىافتد .

[ 32 ] « ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ - آرى ، كسانى كه شعائر خدا را بزرگ مىشمارند همانا كارشان نشان پرهيزگارى دلهايشان باشد . » التزام و احترام به حرمتهاى خدا بخشى از تقوا و پرهيزگارى است ، اما بخش كاملتر از آن همان بزرگداشت شعائر خدا ، يعنى بزرگداشت هر چيزى كه ما را