[ 16 ] « وَ لَوْ لا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُمْ ما يَكُونُ لَنا أَنْ نَتَكَلَّمَ بِهذا - چرا آن گاه كه اين سخن را شنيديد نگفتيد : ما را نشايد كه آن را باز گوييم . . . » خداوند به عنوان موضعگيرى استوار مؤمنان ، بر ايشان واجب ساخته كه شايعات را باز نگويند و به انتشار آن بين صفوف جامعه كمك نكنند ، و هيچ سخنى را بدون آن كه ثابت شده و دلايل بسيار و شواهد كافى داشته باشد نپذيرند ، و گفتهء خداى تعالى كه « وَ لَوْ لا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ - چرا آن گاه كه اين سخن را شنيديد » يعنى : آيا هنگامى كه سخنى مىشنويد كه در آن طعن و اتّهام به ديگران وجود دارد ، با خاموشى و سكوت با آن روبرو مىشويد ؟ آن گاه قرآن ضرورت سنجيدن و ارزيابى شايعات را با ارزيابى ناشى از عقل ، نه از روى هوى بيان مىكند . « سُبْحانَكَ هذا بُهْتانٌ عَظِيمٌ - پروردگارا تو منزّهى ، اين تهمتى بزرگ است . » ساده نيست كه انسان به ديگران تهمت زنا بزند ، اين امر تا وقتى دليلى بر آن اقامه نشده بهتان است ، آرى . متّهم بيگناه و برى از تهمت است تا آن كه مجرميّت او به اثبات برسد ، همچنين قذف ( تهمت زنا به زوجه ) كه بهتان است ، مگر آن كه درستى آن ثابت شود . اينجا اندكى بر سر كلمهء « سبحانك - منزّهى تو » درنگ مىكنيم . در