را تكذيب كردند . « فَقالُوا أَ نُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنا وَ قَوْمُهُما لَنا عابِدُونَ - و گفتند : آيا به دو انسان كه همانند ما هستند و قومشان بندگان ما بودند ، ايمان بياوريم ؟ » و چرا نگفتند كه آن دو بندگان مايند و ما را مىپرستند ؟ براى اين كه در واقع آن دو فرعون را نمىپرستيدند و به طاغوت تسليم نشده بودند ، بلكه قوم آن دو ( يعنى بنى اسراييل ) بودند كه به فرعون و اطرافيانش تسليم شده و سر سپرده بودند . [ 48 ] « فَكَذَّبُوهُما فَكانُوا مِنَ الْمُهْلَكِينَ - آن دو را تكذيب كردند و خويشتن را به هلاكت افكندند . » به وسيلهء غرق شدن . [ 49 ] « وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ - هر آينه ما به موسى كتابى داديم ، باشد كه هدايت شوند . » كتابى كه خداوند به وسيلهء موسى براى آنان فرستاد بدين هدف بود كه آنها را به راه راست هدايت كند ، ولى آنان از آن كتاب بهرهاى نبردند . براستى خداوند مردم را براى اين نمىآفريند كه گروهى هلاكشان سازد ، بلكه براى آن كه با رستگارى به آنان رحمت كند و در دنيا رهنماييشان كند و در آخرت بهشت را نصيبشان سازد ، اما اين خود مردمند كه اين همه را رد مىكنند و چنين سعادتى را نمىپذيرند . تمام اين آيات از ما دعوت مىكند كه بدانها بينديشيم و آنها را بر خويشتن و اجتماع خود تطبيق دهيم ، پس ما مىتوانيم كه يا موسى شويم و يا فرعون ، و اين در صورتى است كه در زندگى حامل رسالت موسى باشيم / 186 يا رهسپار وادى گمراهى فرعون . در حديث آمده است : « خوشا بر آن كس كه از هواپرستى فرعون سر بتافت ، و به پرهيزگارى موسى گردن نهاد » و هر چند راهها و گونههاى عذاب متفاوت و مختلف است ، انتقام الهى در حقيقت يكى و يكسان است و بر ماست كه اگر از راه هدايت خدايى
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 185
مساهمون: احمد آرام
ص١٨٥