مىكند زيرا انسان طبعا مدنى و اجتماعى است و خواه و ناخواه در برابر ديگران مسئوليّت دارد .
[ 44 ] سنّت خداوند در زندگى بر اين جارى است كه براى هر امّتى راهنما و پيامبرى مىفرستد .
«
ثُمَّ أَرْسَلْنا رُسُلَنا تَتْرا
- سپس پى در پى پيامبران خود را فرستاديم . . . » كه يكديگر را در خصوص همان برنامه و همان هدف تأييد مىكردند .
«
كُلَّ ما جاءَ أُمَّةً رَسُولُها كَذَّبُوهُ فَأَتْبَعْنا بَعْضَهُمْ بَعْضاً
- هر بار كه پيامبرى بر ملّتى آمد تكذيبش كردند و ما نيز آنها را از پس يكديگر به هلاكت رسانيديم . . . » هم چنان كه خدا پيامبران را يكى پس از ديگرى مىفرستاد ، آن امّتهاى تكذيب كننده را نيز يكى پس از ديگرى به هلاكت مىرساند .
«
وَ جَعَلْناهُمْ أَحادِيثَ
- و آنها را به داستانهاى اندوهبار تبديل كرديم . . . » كلمهء « احاديث » در اينجا جمع احدوثه است نه جمع حديث ، و أحدوثه به معنى حادثهء ناگوارى است كه دهان به دهان نقل مىشود و موجب عبرت مىگردد .
/ 184 «
فَبُعْداً لِقَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ
- اى نصيب مردمى كه ايمان نمىآورند دورى از رحمت خدا باد . » يعنى محروميّت و دورى از رحمت و حق نصيب آنان باد .
[ 45 ] يكى از امّتهايى كه خداوند براى آنها پيامبرانى فرستاد و آنها ايشان را تكذيب كردند امّت فرعون بود .
«
ثُمَّ أَرْسَلْنا مُوسى وَ أَخاهُ هارُونَ بِآياتِنا وَ سُلْطانٍ مُبِينٍ
- آن گاه موسى و برادرش هارون را با آيات خود و دلايل روشن فرستاديم . » مراد از آيات همان تورات است ، امّا « سلطان اللَّه » يا قدرت خدا همان اژدها و ديگر نشانهها و معجزات بود .
[ 46 ] «
إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ
- نزد فرعون و مهتران قومش . . . »