آيا مناسب است براى تأييد بحث ، آراى بعضى از فلاسفه نيز اضافه شود ؟ /
پاسخ
البته مناسب است اينك نظر چند تن از آنان را در ذيل مطالعه فرماييد :
نظر لايبنيتز « 1 »
لايبنيتز مىگويد : « هر حقيقتى را كه عقل به طور اثبات يا نفى تقرير مىكند ، بايد در اثبات يا نفى آن ، بر دو اصل عقلى ضرورى اعتماد كند :
1 . اصل تناقض
2 . اصل علت كافيه ( علت تامّه ) . »
و اين گونه توضيح مىدهد : « هر چه را كه ما تصوّر كنيم ، يا ممكن است يا ممتنع و يا واجب .
هر چيزى كه تصوّر وقوع آن موجب تناقض عقلى باشد ، مستحيل و « ممتنع » است .
هر چيزى كه تصور وقوع آن موجب تناقض عقلى نباشد ، « ممكن » است .
و هر چيزى كه تصوّر عدم آن ، موجب تناقض عقلى باشد « واجب الوجود » است .
همچنين هر چه را كه مىبينيم بر اساس قانون عليت بايد علتى داشته باشد
پاورقی
( 1 ). Leibnitz.