17 . معناى حديث « نَحْنُ حُجَةُاللهِ عَلى خَلْقِهِ وَ فاطِمةُ حُجَّةٌ عَليَنا »
س الف . در روايتى از پيشوايان اهلبيت ( عليهم السلام ) آمده است كه :
« نَحْنُ حُجَةُ اللهِ عَلى خَلْقِهِ وَ فاطِمَةُ حُجَّةُاللهِ عَليَنا » ؛ « 1 »
ما حجّت خدا بر آفريدگانش هستيم ، و فاطمه ، حجّت خدا بر ما . به نظر شما معنى « حُجَّة » و منظور از آن چيست ؟
ب . آيا معناى حديث اين نيست كه حضرت زهرا ( عليها السلام ) به دلالت اين حديث كه حجَّت خدا بر فرزندان معصوم ( عليهم السلام ) خويش است ، از آنان برتر است ؟
ج : باسمه جلت اسمائه
الف . به نظر مىرسد كه منظور از كلمه « حُجَّت » ، معناى لغوى آن ، يعنى دليل و راهنما است . منظور از آن ، چيزى است كه به آن استدلال و به وسيله آن رهنمود داده مىشود . با اين بيان معناى حديث اين مىشود كه : خدا بر مردم به وسيله عبادت و فرمانبردارى و تسليم در برابر مقرراتش به مرحلهاى كه پيشوايان أهل بيت ( عليهم السلام ) رسيدهاند استدلال مىكند و بر اهلبيت ( عليهم السلام ) نيز در صورتى كه لازم آيد ، به آن جايگاه پرفرازى كه مادر گرانقدرشان حضرت فاطمه ( عليها السلام ) اوج گرفته است
هامش
( 1 ) - اين روايت از امام عسكرى به اين صورت آمده است كه فرمود : نَحْنُ حُجَجُ اللهِ عَلى خَلْقِهِ وَ فاطمةُ حُجةٌ عَلينا . ما حجّتها و برگزيدگان خدا بر آفريدگانش مىباشيم ، و فاطمه ، حجّت راستين و پُرشكوه خدا بر ما مىباشد . تفسير أطيب البيان / ج 13 / ص 236 . مترجم .