به عنوان مثال ، انقلاب روسيه را در نظر بگيريد . هنگامى كه جنگ بين استالين و تروتسكى و امثال او ، در مىگيرد ، مىبينيم كه چه فاجعهاى به دنبالِ آن پيش مىآيد .
اگر از انقلابهاى خدايى مثالى بزنيم ، انقلاب رسول الله صلى الله عليه و آله را در نظر بگيريد .
ايشان نسبت به انحرافِ انقلاب پس از رحلتِ خودشانْ بسيار نگران بودند .
رسول الله صلى الله عليه و آله در آخرين روزهاى عمرِ خود ، براى حلّ اين مشكل ، چارهاى انديشيد .
لشكر اسامه را تجهيز كرد و دستور فرمود تا اين لشكر براى جنگ با دشمنان اسلام ، به سوى جبهههاى جنگ اعزام شود .
در زمان رسول الله صلى الله عليه و آله ، مدينه مركزِ حكومت اسلامى بود . رسول الله صلى الله عليه و آله هم سخت بيمار بودند و روزهاى آخرِ عمر خود را سپرى مىكردند . افراد فرصتطلب كاملًا مواظب بودند تا همراه با رحلت رسول الله صلى الله عليه و آله ، زمام قدرت و حكومتِ اسلامى را در دست بگيرند .
انگيزهء رسول الله صلى الله عليه و آله از آمادهسازى و اعزام لشكر اسامه ، اين بود كه افراد فرصتطلب و توطئهگر را در روزهاى حساسِ پس از خود ، از مركز تصميمگيرى در بارهء حكومت اسلامى دور نمايد و آنها را به سوى جبهه بفرستد .
اما آن افراد فرصتطلب از دستور رسول الله صلى الله عليه و آله پيروى نكردند . در زمان حيات رسول الله صلى الله عليه و آله ، لشكر اسامه حركت نكرد .
چارهانديشىِ رسول الله صلى الله عليه و آله به ثمر نرسيد .
هر چند اسلام از بين نرفت ، اما گرفتارِ فاجعهها و مصيبتهاى بىشمار شد تا اينكه سرنوشت اسلام به روز عاشورا و سرزمين كربلا و جرياناتى مانند آن ختم شد .
وقتى كه به تاريخ نگاه مىكنيم ، مىبينيم كه انحراف يا نابودى انقلاب پس از مرگِ رهبرِ آن ، سرنوشتى است كه بيشترِ انقلابها اسيرِ آن شدهاند ؛ هر چند كه اين روند ، سرنوشت همهء انقلابها نبوده است .
بنا بر اين ، سرنوشتِ يك انقلاب ، پس از مرگِ رهبرِ آن ، بسيار حساس و تعيين كننده است . به همين دليل ، خداوند سبحان در قرآن شريف بر روى اين مطلب دست گذاشته و مىفرمايد :
« وَ ما مُحَمَّدٌ الَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ افَإِنْ ماتَ اوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى اعْقابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئاً وَ سَيَجْزِى اللَّهُ الشَّاكِرينَ » « 1 »
[ جز اين نيست كه محمّد پيامبرى است كه پيش از او پيامبرانى ديگر بودهاند . آيا اگر بميرد يا كشته شود ، شما به آيين پيشين خود باز مىگرديد ؟ هر كس كه باز گردد ، هيچ زيانى به خدا نخواهد رسانيد .
خدا سپاسگزاران را پاداش خواهد داد . ]
روز پس از رحلت رسول الله صلى الله عليه و آله ، « يوم الرِّدَّة » به معناى روز ارتداد ناميده شده است ؛ زيرا بر اساس روايات مختلفى كه نقل شده است ، در اين روز ، همهء مردمْ مرتد شدند ؛ مگر سه يا چهار يا شش يا نه نفر كه روايات در اين باره متفاوتاند .
در برخى از روايات آمده است كه :
« ارْتَدَّ النَّاسُ الَّا ثَلاثَةُ نَفَرٍ سَلْمان وَ ابُوذَر وَ الْمِقْداد » « 2 »
[ پس از پيامبر صلى الله عليه و آله همهء مردمْ مرتد شدند ، مگر سه نفر . ]
در آن روايت كه كتاب رجال كشّى هم آن را نقل كرده است ، معصوم عليه السلام فرموده است :
پس از رحلت رسولاكرم صلى الله عليه و آله ، تنها سلمان و ابوذر و مقداد ، هرگز مرتد نشدند .
راوى مىگويد : آقا ! شما عمّار را هم
هامش
( 1 ) - همان .
( 2 ) - / مجلسى ، محمدباقر ، بحار الانوار ، ج 28 ، باب 4 ، ص 239 ، روايت 26 .