[ 1486 ] سؤال 127 : كسى كه جو يا گندم كاشته است ، آيا خمس محصول و زراعت را بايد بدهد يا خمس بذر را ؟
پاسخ : اين مسأله سه صورت دارد :
1 - بذر ، مخمّس باشد يا از چيزهايى باشد كه خمس به آن تعلّق نمىگيرد و يا پرداخت خمسِ بذر را از مال ديگر خود به ذمّه گرفته باشد كه در اين موارد مقدار بذر ، از محصول كسر مىشود و بقيهء محصول ، درآمد امسال حساب مىگردد .
2 - بذر ، از درآمد بين سال باشد و متعلّق خمس نباشد كه در اين صورت ، كلّ محصول ، درآمد امسال محسوب مىشود .
3 - به بذر ، خمس تعلّق گرفته باشد و پرداخت خمس آن را به ذمّه هم نگرفته باشد كه در اين صورت بايد مقدار بذر ، از محصول جدا و خمس آن پرداخت شود و باقى ماندهء محصول ، درآمد امسال به حساب مىآيد ، مثلًا اگر ده كيلوگرم بذر كاشته و صد كيلوگرم محصول بدست آورده است ، ابتدا ده كيلوگرم از محصول ( به مقدار بذر ) را جدا مىكند و دو كيلوگرم آن را به عنوان خمس مىپردازد و نود كيلوگرم باقى مانده ، درآمد امسال محسوب مىشود ، هر چند احتياط مستحب اين است كه علاوه بر دو كيلو گرم ذكر شده ، مقدار هجده كيلوگرم ديگر را نيز به عنوان خمس پرداخت كند ( به جهت اين كه مقدار خمسِ بذر ، يعنى همان دو كيلو گرم رشد كرده و نُه برابر ديگر ، يعنى هجده كيلو گرم به آن اضافه شده است ) و در اين صورت ، هفتاد و دو كيلوگرم ديگر را به عنوان درآمد امسال به حساب آورد .
[ 1487 ] سؤال 128 : آيا جو ، گندم ، ذرّت ، لوبيا و نخود خمس دارند يا خير ؟ اگر دارند ، كيفيت آن را بيان فرماييد .
پاسخ : اين موارد ، خصوصيت ندارند و حكم ساير اموال را دارند و چنانچه اضافه بر مؤونه سال باشند ، بايد خمس آنها را بدهند .
استفتائات (فارسى) — صفحة 395
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٩٥