پاسخ : بدل بودن تيمّم از غسلهاى مستحبّى ، آن هم در جايى كه عذر شرعى از غسل كردن وجود ندارد ، معلوم نيست ؛ بلكه عدم آن معلوم است و همچنين است بدل بودن تيمّم از وضو در صورت نبودن عذر شرعى از وضو ، مگر در چند مورد كه اين مورد از آنها نيست .
چيزهايى كه تيمّم بر آنها صحيح است
[ 489 ] سؤال 362 : آيا تيمّم بر موزائيك و سنگفرش صحيح است ؟
پاسخ : تيمّم بر موزائيك صحيح نيست و بر سنگ اشكال ندارد .
[ 490 ] سؤال 363 : آيا مىتوان بر روى زمين مرطوب يا خاك مرطوبى كه هنوز به گِل تبديل نشده است ، تيمّم كرد ؟ اگر زمين خشك يا خاك خشك در اختيار ما باشد ، تيمّم بر خاك مرطوب چه حكمى دارد ؟
پاسخ : تيمّم بر خاك و يا زمين مرطوب اشكالى ندارد ، اگر چه احتياط ، تقديم زمين خشك بر آن است .
[ 491 ] سؤال 364 : آيا تيمّم بر گِل صحيح است ؟ در صورت صحّت ، هنگام زدن دو دست بر روى گِل ، مقدارى از آن به دستها مىچسبد كه اگر آن را به صورت بكشد ، صورت نيز گِلى مىشود . لطفاً كمى در مورد تيمّم با گِل كه كمتر در رسالههاى عمليه به آن اشاره شده است ، توضيح دهيد .
پاسخ : اگر زمينِ خشك ، مثل خاك و امثال آن و همچنين گرد و غبار وجود نداشته باشد و گِل را نيز نتوان خشك نمود ، تيمّم بر گِل جايز است ، و گرنه نمىتوان بر گِل تيمّم كرد و كيفيت آن اين طور است كه دستهايش را به گل بزند ، بعد گل را بر طرف نموده ، بر پيشانى مسح كند و سپس دستها را مسح نمايد و اما بر طرف كردن گِل با شستن با آب ، جايز نيست .
[ 492 ] سؤال 365 : آيا تيمّم كردن بر گِلى كه مقدارى سفت شده ، به طورى كه اگر دست بر آن