[ حكم الإخافة من غير سلاح ]
[ مسألة 3 - لو حمل على غيره من غير سلاح ليأخذ ماله أو يقتله جاز بل وجب الدفاع في الثاني ولو انجرّ إلى قتله ، لكن لايثبت له حكم المحارب .
ولو أخاف النّاس بالسوط والعصاء والحجر ، ففي ثبوت الحكم إشكال ، بل عدمه أقرب في الأوّلين . ]
حكم دفاع و ترساندن با تازيانه و عصا و سنگ
اين مسأله دو فرع دارد :
1 - اگر فردى بدون سلاح به ديگرى براى گرفتن مال يا كشتن او حمله كرد ، بر دوّمى جايز ، بلكه واجب است از خود دفاع كند ؛ هرچند به قتل اوّلى منجر شود . حكم محارب بر دوّمى ثابت نمىشود .
2 - اگر مردم را با تازيانه ، يا عصا و يا سنگ بترساند ، در ثبوت حكم محارب اشكال داريم ؛ بلكه اقرب عدم ثبوت در مورد تازيانه يا عصا است .
فرع اوّل : حكم دفاع از مال و جان
در اين فرع دو مطلب بايد بررسى شود :
1 - اگر فردى بدون سلاح براى گرفتن مال ديگرى يا كشتنش به او حمله كند ، فرد دوّم چه عكسالعملى مىتواند انجام دهد و تا چه اندازه از خود دفاع كند ؟
2 - آيا عنوان محارب بر فرد اوّل صادق است ؟
مطلب اوّل : اگر اوّلى قصد جان دوّمى را كرده باشد ، در اين صورت ، نه تنها جايز است كه دوّمى از خود دفاع كند ، بلكه واجب است ؛ زيرا ، در شرع مقدّس اسلام حفظ نفس واجب است . لذا بر او واجب است از خود دفاع كند و نگذارد مهاجم قصدش را عملى كند .
براى اين دفاع حدّ و مرزى نيست ؛ بلكه اگر به قتل مهاجم نيز منتهى گردد ، اشكالى ندارد . زيرا ، وجهى ندارد كه فرد دوّم براى زنده ماندن مهاجم خود را به كشتن بيندازد . او