تنبيه چهارم
تنبيه چهارمجريان قاعده تجاوز و فراغدر مورد شكّ در صحّت اجزاء
الف - جريان قاعده تجاوز
تاكنون معلوم شد كه جريان قاعده تجاوز در شكّ در اصل وجود جزء - مانند شكّ در اصل وجود ركوع بعد از سجده ، يا شكّ در اصل وجود قرائت بعد از ركوع - قطعى است و اشكالى ندارد . موردى كه اينك محلّ بحث است ، اين مسأله است كه آيا اين قاعده در مورد شكّ در صحّت جزئى به سبب احتمال اختلال در شرائط آن جزء نيز جارى است يا نه ؟ به عنوان مثال : شخص مكلّف در سجدهى نماز شكّ مىكند آيا ركوعى كه آورده صحيح است يا مثلًا به سبب عدم طمأنينه ، باطل و فاسد است ؟ آيا در چنين مواردى مىتوان با تمسّك به اين قاعده ، به صحّت آن حكم نمود ؟
در پاسخ اين سؤال مىگوييم ، در صورتى كه قاعده فراغ و تجاوز را يك