عبارت « ضيّقاً حرجاً » در اين آيه شريفه ، چه بسا مؤيّد آن باشد كه « حرج » به معناى « أضيق الضيق » است ، نه « مطلق الضيق » .
4 - « كِتبٌ أُنزِلَ إِلَيْكَ فَلَا يَكُن فِى صَدْرِكَ حَرَجٌ مّنْهُ . . . » « 1 » ؛
كتابى است كه به سوى تو فرو فرستاده شده است ؛ پس نبايد در سينهء تو از ناحيه آن ، تنگى باشد . . .
5 - « وَ جهِدُوا فِى اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِى هُوَ اجْتَبَل - كُمْ وَ مَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدّينِ مِنْ حَرَجٍ . . . » « 2 » ؛
و در [ راه ] خداوند چنان كه سزاوار جهاد [ در راه ] اوست ، جهاد كنيد ؛ او شما را برگزيده و در دين هيچ تنگنايى براى شما ننهاد . . .
6 - « . . . لِكَيْلَا يَكُونَ عَلَيْكَ حَرَجٌ . . . » « 3 » ؛
خداوند در اين آيه شريفه در مورد ازدواج پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « تا براى تو مشكلى پيش نيايد » ؛ البته اين احتمال نيز وجود دارد كه « حرج » به معناى « گناه » باشد .
ب ) در پارهاى از آيات شريفه نيز « حرج » به معناى « معصيت و گناه » به كار رفته است
؛ مانند موارد زير :
1 - « لَّيْسَ عَلَى الضُّعَفَآءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضَى وَلَا عَلَى الَّذِينَ لَايَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ . . . » « 4 » ؛
بر ناتوانان و بيماران و آنان كه چيزى براى بخشيدن [ به راه و راهيان جهاد ] نمىيابند ، گناهى نيست .
هامش
( 1 ) . سورهء اعراف ، آيه 2 .
( 2 ) . سورهء حجّ ، آيه 78 .
( 3 ) . سورهء احزاب ، آيه 50 .
( 4 ) . سورهء توبه ، آيه 91 .