پيشگفتار
پيشگفتار
الحمد للَّهربّ العالمين على ما عرّفنا من نفسه وألهمنا من شكره وفتح لنا من أبواب العلم بربوبيّته ، والصّلاة والسّلام على رسوله النبيّ المنذر الأمين وعلى آله الشموس الطالعة والسّادة الميامين واللعن على أعدائهم أجمعين .
در ميان علوم اسلامى « فقه » از اهميّت ويژهاى برخوردار بوده و مىتوان گفت پس از خداشناسى و اصول عقائد ، فقه كه متصدّى استنباط و بيان احكام شرعيّه براى عمل مكلّفين مىباشد ، از شريفترين علوم اسلامى است .
از ميان دانشهايى كه جنبه مقدّميّت براى فقه دارند و فقيه را در استنباط و اجتهاد احكام شرعى يارى مىرسانند و به اجتهاد او جهت مىدهند ، اهميّت قواعد فقهى كمتر از قواعد اصولى نيست ؛ چه آن كه قواعد اصولى در طريق استنباط احكام كلّى قرار مىگيرد ، امّا قواعد فقهى ، خود ، همان حكم شرعى است كه بر جزئيّات احكام منطبق مىشود ، تا جايى كه گاه به مكلّف غير مجتهد اين اجازه داده مىشود كه حكم شرعى را با توجّه به قاعده فقهى موجود ، خود بر مصاديق خارجى آن منطبق نمايد . به عنوان مثال :
اگر مكلّف در صحّت نماز خاصى پس از اتمام آن شك كرد ، با دانستن قاعده فراغ و تجاوز ، حكم به صحّت نماز خود مىكند ؛ و يا اگر يقين به عدم توانايى نسبت به گرفتن