جواب : مشكل است و احوط آن است كه به مصالحه حل اختلاف كنند .
سؤال 1556 : زن اگر حق قسم يا حق نفقهء خود را اسقاط كرد و بعد پشيمان شد ، آيا مىتواند آن را مطالبه كند ؟
جواب : آنچه را از حقوق گذشته اسقاط و شوهر را برئ الذمه كرده ، پشيمانى سودى ندارد ، و نمىتواند مطالبه كند ، ولى نسبت به آينده مىتواند مطالبه كند .
سؤال 1557 : در مواردى كه مادر حق حضانت شرعى دارد ، آيا مىتواند بدون اجازهء پدر كودكان ، آنها را به مسافرت ببرد يا حتى در شهرهاى ديگر سكنا دهد ؟
جواب : مادامىكه حق حضانت مادر باقى است ، مىتواند فرزندان خود را به مسافرت ببرد ، و يا در هر شهرى كه مناسب بداند اقامت گزيند .
سؤال 1558 : آيا حاكم و قاضى مىتواند پدر يا مادر ممتنع از حضانت را مجبور سازد كه به حق الحضانة عمل كند ؟
جواب : صرف حق الحضانة در آن مقدار كه فقط حق من له الحضانة است ، قابل الزام و اجبار نيست . بلكه صاحب حق مىتواند از حق خود بگذرد و از حضانت صرف نظر كند . ولى نسبت به حق فرزند در تر و خشك كردن وى و در تربيت و نگهدارى و حفظ او اگر من عليه الحق امتناع ورزد ، حاكم شرع مىتواند او را به رعايت حق فرزند ملزم كند .
سؤال 1559 : آيا بر پدر واجب است كه خواندن و نوشتن را به فرزندان خود ( چه دختر چه پسر ) ياد دهد ؟
جواب : بلى ، به مقدار ضرورى لازم است و بر پدر واجب است كه احكام دين و مسائل شرعى مورد ابتلاى فرزندان خود را به آنان ياد دهد . اگر چه با واسطه و گرفتن معلم .
سؤال 1560 : فردى بچهاى را كه سر راه گذاشته بودهاند بر مىدارد و بزرگ مىكند ، بعد از چند سال زن و مردى آمده و اظهار مىدارند كه كودك بچهء آنها بوده است و آن فرد انكار
جامع المسائل (فارسى) — صفحة 412
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٤١٢