جواب : در فرض سؤال ، اگر باغ زايد بر مؤونه نيست خمس آن واجب نيست .
ولى ميوهء آن اگر زايد بر مؤونه باشد ، خمس دارد .
سؤال 754 : شخصى حساب سال نداشته است و زمين موروثى خود را به صورت باغ در آورده تا از ميوهء آن استفاده كند . پس از چند سال ، مقدارى محصول ميوهء باغ ، زائد بر احتياج او شده است . اكنون مىخواهد حساب سال قرار دهد ، خمس اين باغ چگونه است ؟
جواب : در فرض سؤال ، اگر مخارج باغ از درآمد سال او بوده باغ مذكور خمس ندارد ولى ميوه آن مقدارى كه زايد بر مؤونه است خمس دارد .
سؤال 755 : شخصى با مقدارى پول خمس داده زمينى خريدارى كرده و به صورت باغ در آورده تا از ميوهء آن جهت تجارت استفاده كند ، آيا به اين باغ خمس تعلق مىگيرد ؟
جواب : خمس تفاوت قيمت زمين و نيز خمس درختها را بايد بپردازد .
سؤال 756 : اين جانب زمين مواتى را احياء كردهام ، آيا به اين زمين خمس تعلّق مىگيرد ؟
جواب : اگر زمين را به صورت باغ در آوردهايد تا از ميوهء آن براى خود و خانوادهتان استفاده كنيد و قصدتان فروش ميوه نبوده و زايد بر حاجت نيز نباشد ، خمس ندارد . بلى اگر باغ را بفروشيد بايد خمس قيمت فعلى آن را بپردازيد . و اگر زمين را به منظور زراعت يا به عنوان باغى كه ميوه آن را بفروشيد آباد كردهايد ، خمس قيمت فعلى آن بايد پرداخت شود . هر چند باغ را نفروخته باشيد .
سؤال 757 : آيا زمينهاى كشاورزى خمس دارد ؟
جواب : زمين كشاورزى در حكم سرمايه است و خمس دارد . ولى چنانچه زمين به مقدارى است كه فقط براى تأمين زندگى و معاش اوست و اگر خمس آن را بدهد قادر به ادامهء زندگى نخواهد بود ، لازم نيست فعلا خمس آن را بپردازد . و در صورتى كه بعدا متمكن شد بپردازد . اگر چه تدريجى باشد .
سؤال 758 : شخصى زمينى را براى زراعت گندم مورد نياز خانوادهء خود خريدارى كرده است و چيزى از آن را به فروش نمىرساند . آيا اين ملك متعلق خمس است ؟
جامع المسائل (فارسى) — صفحة 190
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص١٩٠