439 . الكافى به نقل از على بن اسباط ، از خلف : امام رضا عليه السلام ، مرا در خراسان ديد ، در حالى كه چشمْدرد داشتم .
فرمود : « آيا مىخواهى تو را به كارى رهنمون شوم كه اگر آن را انجام دهى ، چشمانت درد نكند ؟ » .
گفتم : چرا .
فرمود : « در هر روز پنجشنبه ، قدرى از ناخنهايت بگير » .
راوى گويد : من آن كار را انجام دادم و از آن پس تا امروز كه اين روايت را نقل مىكنم ، به چشمْدرد ، مبتلا نشدهام .
440 . امام صادق عليه السلام : سرمه كشيدن در هنگام خواب ، مايه ايمنى از آب [ چشم ] است .
441 . امام صادق عليه السلام : هر كس با سرمه اثمِد آميخته ناشده با مُشك بخوابد ، براى هميشه ، تا زمانى كه بر اين حالت مىخوابد ، از آبِ سياه در امان مىمانَد .
442 . امام صادق عليه السلام : مرد ، چون روزه بگيرد ، چشمانش از جاى خويش مىرود « 1 » و چون با شيرينى روزه بگشايد ، ديگر بار ، چشمانش به جاى خويش باز مىگردد .
443 . مكارم الأخلاق به نقل از ابو بصير ، از امام صادق عليه السلام : فراوانى عطسه ، شخص را از پنج چيز ، ايمن مىسازد : نخستين آنها جذام است ؛ دوم ، بادهاى بدخيمى كه در سر و صورت ، جاى مىگيرد ؛ سوم آن كه مايه ايمنى از جاى گرفتن آب در چشم مىشود ؛ چهارم آن كه از سختى حفرههاى بينى ، مصونيت مىدهد ؛ و پنجم آن كه از بيرون آمدن مو از چشم ، ايمنى مىدهد .
فرمود : « اگر دوست داشتى كه عطسهات كم شود ، با روغن مرزنجوش ، انفيه كن » .
پرسيدم : چه مقدار ؟
فرمود : « به اندازه يك دانگ « 2 » » .
راوى گويد : اين كار را پنج روز انجام دادم و [ عارضهام ] از ميان رفت .
هامش
( 1 ) به نظر مىرسد اين روايت ، به ضعفِ بينايى و كم شدن قدرت چشمان در هنگام روزهدارى اشاره دارد ؛ چرا كه بنا بر روايت ، اين ضعف و كاستى در هنگام روزه گشودن با چيزهايى شيرين ، به علّت سرعتِ هضم آنها و قدرت يافتن بدن به وسيله آنها ، به ترميم و بهبود مىگرايد .
( 2 ) دانگ يا دانق ، واحد اندازهگيرى وزن ، پول و حجم بوده و غالبا وقتى به عنوان واحد وزن به كار مىرود ، معادل نصف مثقال است . ( ر . ك : اوزان و مقياسها در اسلام ، هينس : ص 16 و 17 ) .
اين مقدار را معادل هشت دانه جو نيز دانستهاند . ( ر . ك : الأوزان و المقادير ، إبراهيم سليمان : ص 2622 ) .
قطعهچى نيز اين مقدار را با واحدهاى معيار امروزين سنجيده و آن را معادل 496 / 0 گرم دانسته است ( ر . ك : معجم لغة الفقهاء : ص 449 ) . م .