سرا خالى است از بيگانه مى نوش * كه جز تو نيست اى مرد يگانه
نكته 18
اگر شاخصى براى تعيين زوال حقيقى كه آن را به فارسى صفحه ساعت آفتابى و به فرانسه
Cauran - SoIaIre
و نيز به فارسى ساعت ظلى و بفرانسه
Gnomon
مىگويند بدقت نصب شود و در روز اول ساعتى كه دقيق كار كند در اول زوال آن را با 12 كه سردسته مىگويند تطبيق كنند تفاوتى كه هر روز بين زوال ظهر و بين 12 ساعت است آن را تفاوت ميان ظهر حقيقى و ظهر وسطى كه ظهر عرفى و كشورى است مىگويند و چون در مدت يكسال شمسى بدين عمل مواظبت رود و تفاوت تحصيل گردد تفاوت آن دو براى هر روز سال شمسى كه در بعد بخواهند همان است كه در ايام همان يكسال تحصيل شد .
اين تفاوت را بطور دقيق كاميل فلاماريون در كتاب شريف و نفيس آسترونومى پوپيلر آورده است ( ص 25 چاپ 1925 م نسخه اصل فرانسه ) كه ما آن را به فارسى در ذيل مىنگاريم و با ماههاى رائج در ايران كه فروردين ارديبهشت تا آخر است تطبيق مينماييم و تفصيل اين بحث را در كتاب خود بنام دروس معرفة الوقت و القبله آورديم .
تفاوت ميان ظهر وسطى و ظهر حقيقى .
روز ماه دقيقه ساعت
1 ژانويه 4 + 12 11 دى
15 ژانويه 10 + « 1 فوريه 14 + «
11 فوريه 2 / 14 + « - 21 بهمن
1 مارس 12 + «
15 « 9 + «
21 « اول فروردين