از مضمون آيه معلوم مىشود كه آن كه چنين مىگويد از كافران نيست ، بلكه از كسانى است كه آيات خدا را فراموش كرده است . از اين رو در سبب نابينايى خويش حيران مىشود و مىپرسد كه « پروردگارا چرا مرا نابينا محشور نمودى » و مىافزايد « و حال آن كه من بينا بودم » . چنين كسى اگر كافر مىبود هرگز چنين ادعايى نمىكرد . خداى تعالى نيز وقتى كه به او پاسخ مىدهد تأكيد مىكند كه تو آيات خدا را فراموش نمودهاى و نمىگويد كه به آيات ما ايمان نياوردهاى . در حديث نيز آمده است كه كسانى در قيامت نابينا محشور مىشوند كه ولايت الهيه را ترك كردهاند يا حج واجب را به جا نياوردهاند . ابو بصير روايت مىكند كه از امام صادق ( ع ) شنيدم كه مىفرمود كه « هر كس بميرد در حالت صحت و توانگرى و حج به جاى نياورده باشد از زمرهء كسانى است كه خداى تعالى مىفرمايد كه « او را نابينا محشور مىكنيم » . ابو بصير مىگويد كه من گفتم : سبحان اللَّه ، نابينا ؟
حضرت فرمودند آرى خدا او را از راه حق نابينا مىسازد » . « 19 » چون شخص گمگشته از خداى خود سبب نابينايىاش را پرسد او را چنين جواب آيد :
/ 252 [ 126 ]
قالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى
گويد هم چنان كه تو آيات ما را فراموش كردى و امروز خود فراموش گشتهاى . » يعنى تو را مهمل رها كردم ، هم چنان كه چيزى را از ياد ببرند . از اين آيه معلوم مىشود كه مسئلهء انسان مهمل گذاشتن اوست تعاليم رسالت الهيه را ، به سبب عدم جديت ( عزم ) در آنها . علاج اين آفت همانا ذكر خداوند است در نمازهاى پنجگانه و به جاى آوردن اعمال صالحه . نماز سبب مىشود كه انسان همواره به ياد خدا باشد و به اوامر و نواهى او توجه داشته باشد و اين امر سبب رستگارى او در دنيا و آخرت مىشود .
[ 127 ] چه چيز سبب مىشود كه انسان به آيات خدا ايمان نياورد . آن هم
هامش
( 19 ) - نور الثقلين ج 3 / ص 406 .