مىدانيم كه در فن آناتومى ، تنها تشريح عظام و مواضع احشاء را مثلا دانستن كافى نيست اين امور اولى را تا حدى از اجساد كهن مردگان و تشريح حيوانات مىتوان تحصيل كرد ، و لكن شرايين را از آورده و اعصاب را از اوتار تميز دادن و دوران خون را كشف كردن و به تشريح جنين و تشريح ذرهبينى دست يافتن و . . .
اهميت بهسزا دارد .
عالم واقعى به علم تشريح آن كسى است كه علم وى به تشريح از روى تحقيق و يقين باشد نه مستنبط از قياس و تخمين ؛ و دلائل مسائلش بر شهود و عيان باشد نه قياس و بيان و مبتنى بر تكرار ديدار باشد نه مكتفى به استماع و نقل اخبار همانگونه كه جناب شيخ بزرگوار ابن سينا در قانون فرموده است : و أما الاعضاء و منافعها فيجب أن يصادفها بالحس و التشريح .
لاجرم ضرورت مزاولت به عمل تشريح در تعليم و تعلم لازم آيد و در اين مقام بعضى از مسائل شرعى فقهى روى آورد كه بايد عنوان شود .
البته كالبد شناسى حيوانات براى مبتدى در علم آناتومى بسيار مفيد خواهد بود كه هر كارى مشقى دارد تا آن كه شاگرد اوستاد شود و رموز آن كار را بداند و بفهمد به گفته رسا و شيواى عارف بزرگوار مجدود بن آدم سنائى غزنوى :
غازيان طفل خويش را پيوست * تيغ چوبين از آن دهند بدست
تا چو آن طفل مرد كار شود * تيغ چوبينش ذوالفقار شود
مرحوم مولى اسماعيل سبزوارى در كتاب ارزشمندش مجمع النورين معروف به حيوان سبزوارى فرمايد :
ديدم كه مير غضب پسر خود را سفارش مىكرد و مىگفت برو به سلاخخانه كله گوسفند بسيار است چشم كله گوسفند را بكن و مشق كن تا ماهر و استاد شوى