تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ده رساله فارسى (فارسى) — صفحة 289

مساهمون:

ص٢٨٩
اسطرلاب و يا سمت خورشيد در 8 خرداد و 22 تير و غيره ) ولى چون بحث در كليهء آنها طولانى خواهد بود لذا دو طريقه ذيلا ذكر مىشود : 1 - پس از تعيين طول و عرض جغرافيايى دقيق مكه و شهر منظور به وسيلهء دستورهاى حل مثلثات كروى سمت قبله تعيين مىشود « 1 » . اين طريقه خيلى دقيق بوده مىتوان درجات دقايق و ثوانى را نيز تعيين كرد ، ولى محتاج به محاسبات طولانى و استعمال لگاريتم بوده وقت زيادى مىگيرد و براى اشخاص غير ورزيده احتمال اشتباهات كلى مىرود و بايستى بازرسى نمود . 2 - اندازه‌گيرى سمت مكه روى كره . اين طريقه چنانچه با مهارت انجام شود سريع بوده و احتمال اشتباهات كمتر مىرود و دقت آن در حدود نيم درجه مىباشد . براى ساختن قبله‌نماى مغناطيسى دقت طريقهء دوم كافى بوده ، معهذا با نتيجهء طريقهء اول و محاسبات استخراج‌كنندگان سابق تطبيق شده است .
هامش
( 1 ) . دستور حل مثلثات كروى : در دستورهاى فوق چنانچه مثلا براى تهران در نظر بگيريم .Aزاويهء متشكله بين نصف‌النهار تهران و سمت قبله اين شهر .Bزاويهء متشكله بين نصف‌النهار مكه و دايره عظيمه‌اى كه از مكه و تهران بگذرد .Cبين الطولين .aمتمم عرض مكه .bمتمم عرض تهران .