در نزديكى قطب جنوب جغرافيايى ، و قطب جنوب آن در نزديكى قطب شمال جغرافيايى قرار دارد .
مختصات جغرافيايى اين دو قطب عبارتند از : عرض شمالى 70 ، طول غربى 40 96 ، عرض جنوبى 20 73 ، طول شرقى 140 .
اين دو نقطه در شمال و جنوب مغناطيسى امتداد ميدان مغناطيسى را در هر نقطه به وسيلهء دو زاويه كه به « ميل » و « انحراف » موسوماند تعيين مىكند .
انحراف زاويهاى است كه تصوير افقى ميدان با نصفالنهار جغرافيايى تشكيل مىدهد . انحراف ممكن است شرقى يا غربى باشد .
« ميل » زاويهاى است كه ميدان مغناطيسى با سطح افقى تشكيل مىدهد . چنانچه ميدان به سمت زير سطح افقى متوجه باشد ميل را مثبت ، و چنانچه به سمت بالاى آن متوجه باشد ميل را منفى گويند .
ميل و انحراف يك نقطه از سطح زمين در تمام مواقع يكسان نيست و تغيير مىكند ، بعضى از اين تغييرات منظم و دائمى هستند و پارهاى اتفاقى .
چون ميل و انحراف نقاط مختلف زمين را تعيين كرده ، نقاطى را كه داراى ميل يا انحراف مشتركند به هم وصل كنيم دو رشتهء منحنى به نام منحنىهاى ايزوكلين « 1 » به معنى منحنى با ميل مساوى يا هم ميل ، و ايزوگن « 2 » به معنى منحنى با انحراف مساوى يا با هم انحراف بدست مىآيد . به وسيلهء چنين نقشهاى مىتوان وضعيت مغناطيسى مناطق مختلف را نمايش داد . چنانچه نقشههاى معرف مقدار انحراف نقاط مختلف كره را همراه داشته باشيم ، به وسيلهء يك عقربه مغناطيسى مىتوان جهاتيابى و راه خويش را پيدا كرد ، و اين اسباب همان قطبنما است .
هامش
( 1 ) .Isoclines( 2 ) .Isogones