خاتم صلّى اللّه عليه و إله و سلّم نازل شده است
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ
، نه قرآن تنزيلى كه در مدت بيست و سه سال نجوما به حسب مناسبات و اوضاع و احوال و رويدادهاى خاص به تدريج در خارج اعنى در ظرف زمان نازل شده است .
وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا
« 1 » ، قرآن در مقام جمع است و انزالى ، و فرق در مقام نشر است و تنزيلى فافهم . به نكته 573 كتاب ما هزار و يك نكته ، و دو كتاب ديگر ما : « انسان و قرآن » و « فصل الخطاب » در اين امر رجوع شود .
بعضى ن را از اسماء سوره دانستهاند . و امام صادق عليه السّلام فرمود : نهرى در بهشت است . و علم در تأويل به آب بر مىگردد ، پس ن مرتبهاى از مراتب عالم است . و حقيقت محمديه صلّى اللّه عليه و إله و سلّم با جميع مراتب عالم متحد است ، و مراتب عالم مراتب سعه وجود است و سوره ظهور آن مراتب است و حق مساوق وجود است و ن اسم آن سوره است .
و ن و قلم و لوح ورق منشور و كتاب مسطور و ديگر مراتب وجود ، از جهتى و لحاظى همه مراتب علم خداونداند .
باز سخن در مراتب نزول و ظهور قرآن مجيد پيش مىآيد ، چند آيه از قرآن بياوريم تا از سير در اين آيات چه حقايقى تحصيل گردد .
سفر بايد كرد كه در آن فوائد بسيار است :
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها كُلٌّ فِي كِتابٍ مُبِينٍ
. « 2 »
قالَ عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي كِتابٍ لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى
. « 3 »
هامش
( 1 ) . اسراء / 107 .
( 2 ) . هود / 7 .
( 3 ) . طه / 53 .