به كار مى برد ، مى نگاشتند ، حق آن است كه سعدى در اول بوستان گفت :
يتيمى كه ناخوانده ابجد درست
كتبخانه هفت اقليم شست
و يا آنكه حافظ گفت :
نگار من كه به مكتب نرفت و خط ننوشت
به غمزه مسئله آموز صد مدرس شد
چون مدينه و مكه تقريبا در سطح يك دائره نصف النهار قرار گرفتند و اندكى طول مدينه از مكه بيشتر و عرض مدينه نيز قريب چهار درجه بيشتر از عرض مكه است ، رسول الله صلى الله عليه و آله فرمود :
( [ محرابى على الميزاب
] ( كه به استقبال ناودان ايستاد چه قبله مدينه اندكى از جنوب به سوى مغرب منحرف است زيرا كه ناودان كعبه در جانب غربى كعبه است .
علامه ابوريحان بيرونى در قانون مسعودى كه مجسطى اسلامى است ، طول مكه را از ساحل اقيانوس غربى 67 درجه و عرض آن را 21 درجه و 20 دقيقه و طول مدينه را 67 درجه و 30 دقيقه و عرض آن را 24 درجه آورده است كه مكه و مدينه در سطح يك دائره نصف النهار قرار گرفته اند و تفاوت كم تر از ربع درجه است .
علامه ناصر خسرو علوى در سياحتنامه گويد :