چكهايى كه بعد از سال خمسى وصول مىشود
3682 . چكهايى كه تاريخ آن قبل از وقت سال خمسى است ولى به علّتى بعد از سال از حساب صاحب چك برداشت شده و كسر مىگردد ، آيا خمس به آن تعلّق مىگيرد ؟
ج . مقدارى كه براى اداى بدهى در حساب بوده ، مربوط به طلبكار بوده و چك هم كه در دست طلبكار است مربوط به قبل از سال خمسى است و خمس ندارد .
دين پرداخت شده در سال خمسى جزو خرج و مؤونه آن سال حساب مىشود
3683 . كشاورزانى هستيم كه مىخواهيم با وامى كه از دولت به ما داده مىشود ، چاه عميق حفر كنيم و به صورت قسطى ، سال به سال وام آن را بپردازيم و سال خمسى نيز داريم ، آيا اين چاه و موتور آب آن جزو سرمايه زراعت است كه بين هر سال كه اقساط وام را مىدهيم سر سال بايد آن را حساب نموده و خمس آن را بدهيم ، يا پس از تمام شدن اقساط ، مجموع آن را حساب نموده ، خمس آن را بدهيم يا اينكه به آن خمس تعلّق نمىگيرد ؟
ج . ظاهر اين است كه در هر سالى هر چه از بدهكارى پرداخت شود ، مستثنى مىگردد و داخل مؤونه آن سال مىشود و سرمايهى مورد نياز هم خمس ندارد .
داشتن طلب و بدهى چند برابر آن طلب
3684 . اگر كسى از عدّهاى مقدارى طلب دارد و چند برابر آن بدهكار است ، آيا به محض وصول ، خمس به آن تعلّق مىگيرد ؟
ج . اگر سال بر آن گذشته ، خمس آن به محض وصول بايد پرداخت شود ، اگر سر سال به راحتى مىتوانسته وصول كند ؛ و گرنه جزو درآمد سال وصول است .