را به طور معمول به زمين بگذارد و كسى كه هيچ نمىتواند خم شود ، براى سجده بايد سر را به قصد سجده خم كند و براى بر خواستن از سجده سر را بلند نمايد .
خواندن نماز با كفش
2104 . كسى كه سجده را روى صندلى به جاى مىآورد ؛ آيا مىتواند با كفش نماز بخواند ؟
ج . چون بايد بنابر احوط تا بتواند سرانگشت بزرگ را بر زمين بگذارد ؛ لذا نمىتواند با كفش نماز بخواند ، بلى اگر مطلقاً از خم شدن معذور است و ايماء مىكند ( با سر به سجده اشاره مىكند ) ، قرار دادن ساير اعضاى سجده لازم نيست ، هر چند در اينجا نيز احوط است . ( جهت اطلاع بيشتر به مسألهى 880 و 881 رساله رجوع شود . )
سجده بر روى صندلى
2105 . فردى كه مبتلا به زانو درد است و هنگام تشهد تشديد مىيابد ، آيا مىتواند براى به جا آوردن آنها از صندلى استفاده كند ؟ و آيا مىتواند مهر را روى صندلى ديگر بگذارد ؟ ( فقط براى سجده و تشهد و سلام )
ج . چون ضرورت است ، مانعى ندارد .
اداى سجده به صورت چهار زانو
2106 . فردى مريضم كه به علت درد سر زانوها ، اگر بخواهم هفت عضوى كه موقع سجده واجب است بر زمين بگذارم ، پس از سجده قادر به نشستن نيستم ؛ آيا مىتوان چهار زانو بدون اين كه سر انگشتان پا را بر زمين بگذارم سجده كنم ؟
ج . تنها همان عضو از اعضاى سجده كه عذر دارد ، مىتواند بر زمين نگذارد .