غير مخمس خريده است بايد آن را تخميس نمايد و اگر از هر دو خريده است به نسبت لازم است تخميس نمايد .
س 505 - شخصى حساب سال دارد پس از وضع مؤونه ، داراى صد پوط « 1 » برنج است كه خمس آن را داده ، بعد آن را صرف و خرج زراعت كارى و غيره نموده ، سنهء ديگر مثلًا سر سال كم شد به حساب رسيدگى نموده داراى صد و ده پوط برنج شد ، آيا از همه بايد خمس بدهد يا از درآمد ، و همچنين در وجه نقد كه از ارباح مكاسب و درآمد زراعت و گوسفند و زنبور عسل مثلًا داراى پنجاه هزار تومان شد و خمس آن را داده و اين مبلغ را صرف و خرج زراعت و غيره نموده و هر سال به همين منوال بايد زندگى كند ، آيا از رو آمد آن بايد خمس بدهد يا تمام آن ؟
ج - در مفروض سؤال آن مقدار مخمس به عنوان مؤونه تجارت و كسب در آخر سال استثنا مىشود و بقيه تخميس مىشود .
س 506 - شخصى مقدارى پول غير مخمس دارد و از آن اتومبيلى نقد و قسط مىخرد پس از آنكه اقساط اتومبيل از كاركرد خودش پرداخت شد مىخواهد براى خود سال قرار دهد ، قيمت خريد آن بايد حساب شود يا قيمت فعلى آن كه تنزل يا ترقى كرده و در صورتى كه محتاج به سرمايه باشد چه مقدار از اتومبيل جزو سرمايه محسوب مىشود ؟
ج - آن پولى كه سال بر آن گذشته و صرف خريد اتومبيل شده همان را مىدهد ، و اما نسبت به آن مقدارى كه از ارباح اثناى سال داده شده قيمت فعلى آن حساب مىشود ، و اما موضوع سرمايه به مقدار مؤونه سالش مىتواند در اثناى سال پيش از تخميس به عنوان سرمايه استثنا كند . واللَّه العالم .
هامش
( 1 )
پوط : مقياس وزن روسى كه تقريباً 5 من تبريز و كسرى مىباشد . فرهنگ معين