( آل عمران / 64 ) . و گفت : اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ - خاخامان و راهبان خود را به جاى خدا ارباب و پروردگاران خويش گرفتند » ، و گفت : أَ أَرْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ - آيا ربهاى پراكنده بهترند يا خداى يگانهء قهار ؟ » ( 39 / يوسف ) ، و گفت : وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْداداً يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ - و بعضى از مردم آن كسانند كه به جاى خدا كسانى را همانند او و به اندازهء خدا دوست مىدارند » ( 165 / البقرة ) ، و گفت : الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ عِبادٌ أَمْثالُكُمْ - كسانى كه جز خدا مىخوانيد ، بندگانى همچون خودتانند » ( 194 / الأعراف ) . بدين گونه از اين آيات چنان الهام مىگيريم كه ارباب ( جمع رب ) و انداد ( جمع ندّ همانند ) و شركاء ( جمع شريك ) بندگانى از بشرند . وَ يَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَ يَخافُونَ عَذابَهُ إِنَّ عَذابَ رَبِّكَ كانَ مَحْذُوراً - و اميدوار به رحمت اويند و از عذاب او مىهراسند ، چه عذاب پروردگارت پرهيز كردنى و ترسناك است . » و رجا و اميدوارى به درجهء ترس نيست ، بدان سبب كه ترس از عذاب آدمى را بيش از اميدوارى اصلاح مىكند ؛ و در حديثى از امير مؤمنان ( ع ) آمده است كه : « پس هر كس كه مشتاق وارد شدن به بهشت باشد ، شهوات را از ياد مىبرد ، و آن كه از آتش بترسد از محرمات دورى مىجويد » . ترس از آتش آدمى را از چيزهاى حرام دور نگاه مىدارد ، در صورتى كه اميد راه يافتن به بهشت سبب دورى او از شهوات مىشود .

[ 58 ] وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوها / 253 عَذاباً شَدِيداً كانَ ذلِكَ فِي الْكِتابِ مَسْطُوراً - و روستا و شهرى نيست كه ما ( مردم آن ) را قبل از روز قيامت هلاك نكنيم يا به عذابى سخت آن را معذّب