اجتماع به شمار مىآيد آغاز مىشود و سپس به پاسدارى از حرمت وزن و پيمانه و احترام گذاشتن به آبروى مردم و لزوم وفادار به پيمان بودن و چيزهايى از همين گونه پايان مىپذيرد .
/ 230
شرح آيات :
مسئوليتهاى اجتماعى
[ 34 ]
وَ لا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ
- و به مال يتيم نزديك مشويد مگر به صورتى كه نيكوتر باشد ، تا آن گاه كه به سن رشد و بلوغ خود برسد . » ولى و سرپرست يتيم حق آن را دارد كه مال يتيم را در تصرف بگيرد و به مصلحت او از آن بهرهگيرى كند ، ولى حق تصرف در آن را جز براى سود به دست آوردن براى يتيم ندارد ، و چون به مرحلهء بلوغ رسيد مىبايستى مال را به او تسليم كند ، از آن روى كه يتيم ضعيف است ، و بنا بر اين حرام بودن تصرف در مال او بر حرمت و احترام اموال نيرومندان دليل است .
وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلًا
- و به پيمان وفادار باشيد و بدانيد كه نسبت به آن مسئوليت داريد و دربارهء آن از شما پرسش خواهد شد . » عهد و پيمان تكيه گاهى اجتماعى در اسلام است ، و محور تعاون و تبادل فكرى و سياسى و تجارى به شمار مىرود ، و اسلام ما را به وفادارى نسبت به پيمانها ، نخست به همين سبب برمىانگيزد ، و در مرحلهء دوم به سببى اخلاقى ، و در مرحلهء سوم براى آن كه بر وفاى به عهد حكم شرع جريان پيدا مىكند . و نگاهدارى عهد و پيمان يكى از مهمترين مسئوليتهاى بشر در زندگانى او محسوب مىشود .
[ 35 ]
وَ أَوْفُوا الْكَيْلَ إِذا كِلْتُمْ وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِيمِ
- و در پيمانه كردن درست پيمانه كنيد ، و براى وزن كردن ترازوى درست به كار بريد . » القسطاس المستقيم : خريد و فروشى است كه مغبون كردن و نادرستى در آن راه نيابد ، و شايد احترام گذاشتن به كيل و پيمانه خود دليلى بر پاسدارى از