اين آيات كريم جنبه‌هايى از مسئوليت اجتماعى انسان را بيان مىكند ، و همچون مثالى عملى براى انديشه و مفهوم مسئوليت ، قرآن حكيم دربارهء قضيه‌اى از لحاظ نظرى آن بحث نمىكند ، مگر اين كه به بيان جنبهء عملى آن نيز بپردازد ، و نظريه‌ها را بدون برنامه‌هاى عملى آنها باقى نمىگذارد ، به همان گونه كه برنامه‌هاى عملى را بدون بحث كردن از ريشه‌هاى آنها رها نمىكند . براى مسئوليت ، انسان در زندگى دنيوى روابطى با برنامه‌هاى آورده شدهء در آيات وجود دارد ، و به همين سبب است كه بعضى از مفسران گفته‌اند كه فلان سوره اختصاص به برنامه‌هاى عملى دارد ، و بعضى ديگر گفته‌اند كه از قضاياى نظرى بحث مىكند . و اين هر دو نظر درست است ، بدان جهت كه سوره با ما دربارهء يك واقعيت بحث مىكند ، خواه از جنبهء نظرى بوده باشد يا از جنبهء عملى . مثلا ، آيات ( 22 ) و ( 39 ) از تعليمات اجتماعى بحث مىكند ، ولى آيهء ( 22 ) چنين آغاز مىشود : لا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوماً مَخْذُولًا ، ولى آيهء ( 39 ) با گفتن : وَ لا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَتُلْقى فِي جَهَنَّمَ مَلُوماً مَدْحُوراً خاتمه پيدا مىكند . / 219 اينك اين سؤال پيش مىآيد كه : چرا اين آيات با موضوع واحدى آغاز مىشود و پايان مىپذيرد كه بيان كنندهء نهى از شرك ورزيدن به خداى سبحانه و تعالى است ؟ شريك براى خدا قايل شدن ريشهء هر مسئله و دشوارى را تشكيل مىدهد ،