انسان بر او منت گذاشته است و فرموده است :
« فَجَعَلْناهُ سَمِيعاً بَصِيراً » .
« 1 »
و بالجمله : چون تجرد سمع و بصر اقوى است ، قابل جامعيت كثرت مىباشند ، ولى قواى ظاهرى ديگر داراى اين نحو از تجرد نبوده و لذا قابل كثرت به نحو جمعيت نمىباشند و وقتى انسان دست خود را روى جسم سرد مىگذارد و دست ، سرد مىشود در دو ملمس دو لمس احساس مىنمايد . البته سرد شدن دست ، درك سردى نيست ، بلكه نفس بعد از آن در مقام خود احساس برودت مىنمايد .
در مقام شمارهء نعمتهاى خلقتى انسان ذكر قواى ظاهرى جز سمع و بصر مطوى مىباشد ، چرا كه فرموده است :
« فَجَعَلْناهُ سَمِيعاً بَصِيراً » .
هامش
( 1 ) - انسان ( 76 ) : 2 .