قوهء عزرائيليه ماده و هيولى را از صورت جسميه نزع كند ، جسم در جسميت خالص خواهد شد .
پس معلوم شد كه شيئيت شىء به صورت آن است نه به مادهاش . و صورت هر اندازه حركت كند ، صورت اخير مناط خواهد بود . و اين عالم ، عالم تكميل استعدادات است ، هر كس را قوهء رحمانى است تكميل شده و به صورت مقدسهء ملكوتى مىرسد و هر كس را كه روح غير مقدسهء شيطانى است به طرف شيطان حركت نموده و در آن استعدادى كه دارد ، تكميل مىشود . از اينجا معناى حديث شريف :
« الدنيا مزرعة الآخرة » « 1 »
معلوم مىشود . بذر تا در مزرعه است استعدادش تكميل مىگردد ، ولى بعد از آنكه آن را از مزرعه بيرون آوردند ، تكميل استعداد تمام گشته و راه ترقى به روى او بسته مىشود ؛ چون نسبت به هر چيزى كه استعداد داشت ، آن را طى نموده است .
هامش
( 1 ) - عوالى اللئالى ، ج 1 ، ص 267 ، حديث 66 ؛ علم اليقين ، ج 1 ، ص 347 .