آنچه همه را مطمئن مىكند و آتش فروزان نفس سركش و زيادت طلب را خاموش مىنمايد وصول به او است ، و ذكر حقيقى او - جلّ و علا - چون جلوهء او است ، استغراق در آن آرامشبخش است ؛
أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ
« 1 » گويى فرمايد : توّجه توّجه ! به ذكر او فرو رو تا قلبت كه سرگشته و حيرتزده از اين سو به آن سو و از اين شاخه به آن شاخه پرواز مىكند طمأنينه حاصل كند .
پس اى فرزند عزيزم ! كه خداوند تو را با ذكر خود مطمئنّ القلب فرمايد ، نصيحت و وصيّت پدر سرگشته و حيرتزدهات را بشنو و به اين در و آن در براى رسيدن به مقام و شهرت آنچه مورد شهوات نفسانيه است مزن ، كه به هر چه برسى از نرسيدن به ما فوق او متأثّر مىشوى و حسرت بالاتر را مىبرى و ناراحتىهاى روحيت افزون مىشود . اگر گويى : تو خود چرا به خود اين نصيحت را نكنى ؟ گويم : « انْظُرْ إلى مَا قال ، لا إلى مَنْ قال » « 2 » . اين حرف صحيح است ، اگرچه از مجنونى يا مفتونى صادر شود ، در قرآن كريم پس از آن كه مىفرمايد : « آنچه مصيبت در زمين و در نفوس شما وارد مىشود قبلًا ثبت است در كتاب » « 3 » ، گويد :
لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ
« 4 » انسان در اين عالم در معرض تحوّلات است ، گاهى
هامش
( 1 ) - « آگاه باشيد كه ياد خدا باعث آرامش دلهاست » . ( الرعد ( 13 ) : 28 )
( 2 ) - « به گفته بنگر ، نه به گوينده » . ( غرر الحكم و درر الكلم ، ص 361 ، حديث 11 )
( 3 ) - ( مَا أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِى الْأَرضِ وَلَا فِى أَنْفُسِكُمْ إِلّا فِى كِتَابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَهَا ) . ( الحديد ( 57 ) : 22 )
( 4 ) - « تا هرگز بر آنچه از دست شما رود دلتنگ نشويد ، و به آنچه به شما رسد دلشادنگرديد وخداوند دوستدار هيچ متكبّر و خودستايى نيست » . ( الحديد ( 57 ) : 23 )