مىباشد نه ترتيب نزول سورههايى كه ذكر نموده است و گرنه سوره مائده و توبه بدون ترديد جاىشان پايينتر از آن است كه ذكر شدهاند .
علاوه بر آن سورههاى فجر و ليل و قدر را جزء سورههاى مدنى شمرده در حالىكه روايتهاى گذشته جزء سورههاى مكى شمرده بودند و همچنين سورههاى رعد و الرحمن و انسان و جمعه و حجرات را مكى گرفته در صورتىكه در روايتهاى گذشته مَدنى گرفته شده بودند .
و در روايت « 1 » ديگرى كه از قتاده نقل شده قتاده گويد :
از قرآن در مدينه بقره و آلعمران و نساء و مائده و برائت و رعد و نحل و حج و نور و احزاب و محمد و فتح و حجرات و حديد و رحمن و مجادله و حشر و ممتحنه و صف و جمعه و منافقون و تغابن و طلاق و يا أيهاالنبى لمتحرم تا سيزده آيه و اذا زلزلت و اذا جاء نصراللَّه نازل شده و ساير قرآن درمكه نازل شده است .
اين روايت نيز با روايات گذشته و مخصوصاً به روايت خود قتاده در مطففين و انسان و لميكن مخالف مىباشد .
آنچه درباره اين روايت مىتوان گفت اين است كه به هيچوجه قابل اعتماد نيستند ، زيرا نه ارزش روايت دينى را دارند و نه ارزش نقل تاريخى : اما ارزش روايت دينى ، زيرا اتصال به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله را ندارد و تازه روشن نيست كه ابنعباس اين ترتيب را از خود پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله فراگرفته يا از كسانى ديگر كه معلوم نيست چه كسانى بودهاند يا از راه نظر و اجتهاد كه تنها براى خودش حجيت دارد .
و اما ارزش نقل تاريخى زيرا ابنعباس جز زمان ناچيزى از زمان حيات پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله صحابت آن حضرت را درك نكرده و بديهى است كه در نزول اين همه سورههاى قرآنى حاضر و شاهد نبوده و اگر ترتيب نامبرده را از راه نظر و اجتهاد
هامش
( 1 ) . همان ، ص 11