آيات منقسم مىشوند به آنچه در شب يا در روز نازل شده و همچنين به آنچه در صلح يا در جنگ نازل شده و به آنچه در زمين يا در آسمان نازل شده و به آنچه در خلوت يا در ميان مردم نازل شده است و ما در فايده شناختن اين انقسامات در فصل اسباب نزول بحث خواهيم كرد .
3 . برخى از دو سورهها مكرراً نازل شده چنان كه گفته مىشود كه سوره حمد دو مرتبه نازل شده يك مرتبه در مكه و يك مرتبه در مدينه ، و همچنين برخى از آيات مكرراً نازل شده چنان كه آيه :
« فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ » *
در سوره رحمان سى مرتبه مكرر شده و چنان كه دو آيه
« إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً وَ ما كانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ * وَ إِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ » *
در سوره شعرا هشت فقره تكرار يافته و گاهى يك آيه در بيشتر از يك سوره چنان كه آيه
« وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ » *
در شش سوره مختلف واقع شده .
و همچنين گاهى جملهاى معين در جايى آيهء كامل و در جاى ديگر جزء آيه است چنان كه جمله
« اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ » *
در اول سوره آلعمران آيهء كامل و در سوره بقره جزء آيةالكرسى است و غالب سور و آيات يكمرتبه نازل گرديده و از يك محل تعدى نمىكند .
و در هر حال اين گونه اختلاف در ميان آيات قرآنى معلول اقتضائات مختلف مقام بيان مىباشد كه در جايى تكرار يك جمله را ايجاب مىكند و آن را تكيهگاه كلام قرار مىدهد و گاهى نه .
و نظير اين اختلاف اختلاف ديگرى است كه از جهت درازى و كوتاهى در ميان سور و آيات قرآنى هست مانند سوره كوثر كه كوتاهترين سوره قرآنى و سوره بقره كه بلندترين سورهها مىباشد و مانند آيهء « مدهامتان » كه كوچكترين آيهء قرآنى و يك كلمه است و آيهء دين كه آيه 282 سوره بقره و بلندترين آيه قرآن و به بيشتر از سى جمله مشتمل است .