قاضى سعيد نسبت بمبانى و مباحث فلسفي چندان تضلّع ندارد « 1 » و بمباحث ذوقى بيشتر تمايل دارد و مباحث عرفانى را بطرح مخصوصى با اخبار و احاديث تطبيق نموده است ولى در تصوّف آنطورى كه بايد ، پخته نيست . و در أفكار أو موارد اشتباه زياد ميتوان نشان داد با آنكه در ذوق و استعداد كمنظير است ، بعضي از كلمات عجيب و غريب از أو سر زده است .
قاضى در عرفانيات شاگرد مرحوم فيض است ، فيض خود نيز در اين علم چندان تضلّع ندارد و در مقام بيان مبانى عرفانى همان كلمات محيي الدين و اتباع أو را بدون تصرف تقرير مىكند .
از ملا صدرا اثرى در دست حقير است كه معلوم نيست خودش نوشته است و يا يكى از تلاميذ أو بيانات أستاذ را تقرير كرده است . عين اين افادات در علم اليقين فيض موجود است .
* * *
هامش
( 1 ) - قاضى سعيد كتب نفيس و تحقيقى زياد دارد مانند شرح اربعين ، شرح بر توحيد صدوق و اسرار الصلاة أو در جميع كتب خود أعم از شروح و تعليقات تمايل كلى بتصوف دارد و در تقرير مبانى تصوف و تطبيق آن / با قواعد دينى داراى ذوق و قريحهء خاصى است .