در مقام تعريض بر اصوليون از متانت خارج شده است . و در بعضي از موارد ( در مقام ردّ بر اعاظم علماى أصول از فرقهء ناجيه كثرهم اللّه ) بياوه سرايى پرداخته است .
در علم اخلاق و سلوك بسبك أهل عرفان محقق و متبحّر و صاحبنظر است .
« محجّة البيضاء في احياء الاحياء » أو يكى از شاهكارهاى مهم علمى در دورهء اسلاميه است .
فيض در احاطه باخبار و آثار وارده از حضرت رسول چه از طرق عامه و چه از طريق خاصه بر غزالى ترجيح دارد . آنهمه اخبار و آثار وارده از طريق شيعه در أصول و فروع در دست فيض بوده و فيض در احاطهء به آن اخبار كمنظير و بر كثيرى از محققان از أهل حديث ترجيح دارد تا چه رسد بغزّالى .
جميع مآخذى را كه متضمن اخبار وارده از طرق عامه و خاصه در موضوع اخلاق و آداب و سلوكست فيض ديده است .
غزالى كتاب بىنظير احياء العلوم را تأليف كرد بعد از أو پيرامون اين كتاب دانشمندان مطالعاتى دقيق نمودند و آنچه از مأثورات كه از نظر غزالى افتاده بود با تفحّص و مراجعه بكتب حديث جمع نمودند و برخى از دانشمندان احاديث اين كتاب را بيرون آوردند « 1 » برخى در پيرامون كلمات غزالى در « احياء » تحقيقاتى نمودند
هامش
( 1 ) - مانند : امام زين الدين ابو الفضل عراقى و شاگرد أو شهاب الدين حجر عسقلانى كه كتابى در مستدركات تأليف أستاذ نوشت . شيخ قاسم حنفى « تحفة الاحياء » را نوشت . رجوع شود به غزالىنامه تأليف محقق متبحر أستاذ جلال الدين همايى متعنا اللّه به طول بقائه چاپ ط 1318 ه ش ص 221 تا 224 . اين كتاب ( غزالىنامه ) از نفايس كتب و مصنفاتى است كه در اعصار اخير نوشته شده است اى كاش كسى پيدا ميشد اين كتاب را به عربى و يكى از زبانهاى زنده خارجي ترجمه مينمود .