[ 47 ] كافران مىپنداشتند كه خدا از ستم ايشان در مىگذرد - و نه چنان است - او پيامبرانش را وعده داده است كه با قدرت و غلبهء خود دشمنان آنان را فرو مىگيرد . اگر رحمت و غفران از بارزترين اسماى الاهى باشند ، در برابر آن « عزيز » و « منتقم » نيز از اسماى حسنى است و خدا به سبب وعدهاى كه به پيامبران داده است عزّت و انتقام را در فرو گرفتن كافران اعمال مىكند ، از اين رو نبايد غرقهء پندار ساده و ستمكارى بر بندگان باشند .
فَلا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِ رُسُلَهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ ذُو انتِقامٍ
- مپندار خداى وعدهاى را كه به پيامبرانش داده است خلاف مىكند . خداوند پيروزمند و انتقام گيرنده است . » [ 48 ] ممكن است بپرسند : در اين صورت چرا خداوند از ستمكاران با وجود كثرت ظلم آنان انتقام نمىگيرد ؟ پاسخ اين است كه انتقام و تعذيب به روز قيامت موكول شده است .
يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتُ وَ بَرَزُوا لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ
- آن روز كه زمين به زمينى جز اين بدل شود و آسمانها به آسمانى ديگر و همه در پيشگاه خداى واحد قهّار حاضر آيند . » درياها بخار مىشوند و كوهها با زمين هموار مىگردند ، زمين كاملا مسطّح و هموار بى هيچ كژى و بلندى مىشود ، در اين صورت زمين ديگر زمين معهود نيست و جز آن است كه مىشناسيم ؛ از سوى ديگر رنگ آسمانها تغيير مىيابد و اجرام آسمانى به هم در مىآيند ، خورشيد و ماه جمع و ستارهها پراكنده مىشوند ، در اين صورت آسمانها همان آسمانهاى معهود نيستند . در همين زمان است كه كافران جلو محكمهء الاهى مىايستند . اينجاست كه نام « عزيز ذو انتقام » تجلّى مىكند ، آيا راه گريزى هست ؟
/ 428 [ 49 ] امّا گناهكاران را آشكارا با دستهاى به زنجير بسته و با زنجيرى به طول هفتاد گز به محشر مىآورند .
وَ تَرَى الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ مُقَرَّنِينَ فِي الْأَصْفادِ
- مجرمان را در آن روز