اگر شما و همهء اهل زمين كافر شويد ، » مراد كفر نظرى يا عملى است كه با ترك شكر صورت مىگيرد يا بازگشت به جاهليّت سياه .
فَإِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ
- خداوند بىنياز و ستوده است . » غناى الاهى همانند برخى توانگران از راه سرقت يا تجاوز به حق ديگران يا براى فساد نيست بلكه غناى او « حميد » است ، زيرا از خود او و براى خير جهانيان است و سزاست كه توانگران چنين باشند .
بدينسان بود كار موسى كه كوشيد قوم خود را از تيرگيها به سوى روشنايى در آورد ، چه پيش از پيروزى بر فرعون و چه پس از آن . پيش از پيروزى از طريق رهبرى مردم در راه مبارزه و پس از آن از راه بالا بردن معنويّات و تزكيهء آنان ، تا تباهى نكنند و سرمست پيروزى نباشند كه به تيرگى باز گردند يا به تيرگى تازه دچار شوند .
قصص پيامبران عبرت آموز است
[ 9 ] پيامبران پيش از موسى نيز چنين بودند . شمار آنان چه قدر بود ؟ جز خدا كسى نمىداند امّا سرگذشتها به شرح زير است :
الف : رهنمودهايى آشكار عرضه كردند .
أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوحٍ وَ عادٍ وَ ثَمُودَ وَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ لا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا اللَّهُ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ
- آيا خبر كسانى را كه پيش از شما بودهاند چون قوم نوح و عاد و ثمود و نيز كسانى كه بعد از آنها بودهاند به شما نرسيده است . جز خدا كسى را از آنان آگاهى نيست . پيامبرانشان همراه با دلايل روشن آمدند . » / 383 خداوند آدمى را به زيور عقل آراست و كمترين يادآورى براى او بسنده است ، امّا حق تعالى با دليلهايى روشن كه جز معاندان نمىتوانند آنها را انكار كنند ، اتمام حجّت كرد .