پرش به محتوای اصلی

تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 307

پدیدآورندگان:

ص۳۰۷

وَ يَبْغُونَها عِوَجاً - و آن را منحرف مىخواهند . » دينى را مىخواستند كه مصالح آنان را تأمين ، و بهره كشى از مردم را تأييد كند . أُولئِكَ فِي ضَلالٍ بَعِيدٍ - آنها در گمراهى ژرفى هستند . » اين كافران دنيا را جاودانى مىدانند و گمان مىكنند كه لذّتهاى زود گذر همه چيز آنان است ، امّا اين گمان خطاست و همين لذايذ راهى به سوى عذابى سخت است .

اتمام حجّت

[ 4 ] خداوند ما در عين عزّت و اقتدار ، « حميد » نيز هست . مردم را عذاب نمىكند مگر پس از اتمام حجّت ، امّا چگونه ؟ مىفرمايد : وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ - يعنى پيامبران به زبان قوم خود سخن مىگويند در كمال وضوح » . و با عبارات مفهوم و با مثالها و قصّه‌ها ، تا آن كه خواستار آخرت بفهمد و در راه رسيدن به آن بكوشد ، خداوند نيز او را رهنمونى مىكند ؛ ليكن اگر كسى آخرت را رها كند و دوستدار دنيا باشد خداوند گمراهش مىكند . فَيُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ - خدا هر كه را خواهد گمراه كند و هر كه را خواهد ره بنمايد و او عزيز و حكيم است . » و پيداست كه اضلال يا هدايت ناشى از حكمت بالغهء اوست . [ 5 ] تاريخ گواه اين حقيقت است : خداوند موسى را با آياتى كه جلوه‌اى از فطرت بود و عقل را مبهوت مىكرد و با عصا و يد بيضايش سوى مردم فرستاد و فرمان داد كه « ايّام اللَّه » را به آنان ياد آور شود ، ايّامى كه در آن مظلوم بر ظالم در دنيا و آخرت پيروز مىشود . موسى با تذكر خود اميدوار بود كه مردم را از / 376 تيرگيهاى وحشت و عذاب و پرستش طاغوت به روشنايى آزادگى و رفاه و پرستش خدا برساند .