سُوءَ الْحِسابِ - يعنى اين كه نيكيهاى آنان پذيرفته نشود و به سبب گناهان دچار عذاب گردند ، و گفته‌اند به / 328 معنى كنجكاوى و مداقّه است و سُوءَ الْحِسابِ - از آن رو خوانده‌اند كه ترسناك و سخت است چنان كه در حديث آمده : « ما من عبد انصبته للحساب الّا هلك » ، و ترس مؤمن از آن است كه گناهان را بشمرند و نبخشند و نيكيها را بشمرند و نپذيرند .

[ 22 ] وَ الَّذِينَ صَبَرُوا ابْتِغاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ - و آنها كه براى خدايشان شكيبايى ورزيدند » . چون در كار خود به خدا توكّل كنى ، به سبب شكيبايى تو ياريت مىدهد ، و چه نيك است صبرى كه خداوند در پشت آن باشد ، امّا چرا اين صبر براى خاطر خدا باشد ؟ زيرا خداست كه آدمى را مبتلا مىكند يا براى آزمايش او ، چنان كه فرمود : أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ ما فى قلوبكم ؟ و يا به جهت اعمالى كه كرده است تا گناهانش را بزدايد . پس صبر براى خاطر خدا اجر دارد و بيانگر ايمان راستين است چنان كه بيانگر رضايت آدمى به قضا و قدر الاهى است .

وَ أَقامُوا الصَّلاةَ - و نماز به پا كردند » . قيام به نماز به جز گزاردن نماز است . قيام شرطهايى دارد از قبيل عزم و اهتمام به ساير شروط و آيين‌هاى آن .

وَ أَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْناهُمْ سِرًّا وَ عَلانِيَةً - و در آشكار و نهان از آنچه روزيشان كرديم انفاق مىكنند » . / 329 انفاق در نهان ضدّ ربا است و انفاق آشكار مقابله با كسى است كه از تو